Tariximiz

Tarixdən əvvəlki dövrlərdə, insanlar ətraf aləm və yaranış haqqında mifik təsəvvürlərə malik olduğu zamanlarda Şərqdə bəşər dühasının indiyədək yaratdığı nadir yazılı incilərdən biri “Avesta” meydana gəldi. 24000 inək dərisindən hazırlanmış perqament üzərində yazılan “Avesta” təkcə dini təlim olmayıb, həm də geniş elmi fəlsəfi təlim idi. Bu təlimin yaradıcısı Zərdüşt (Zaradustra) əslən Azərbaycanlı olsa da, onun ardıcılları çox geniş ərazidə - Ön və Orta Asiyada, Hindistanda, Pakistanda, İran və Azərbaycanda yaşayırdı. “Avesta”ya görə Baş Tanrı Hörmüz, Günəş Tasnrının gözü, alov isə onun yerdəki nümayəndəsi idi. Yerdəki bütün ocaqlar əvvəl-axır söndüyündən atəşpərəstlərə heç zaman sönməyən, əbədi alovlar lazım idi ki, ona tanrı kimi ibadət etsinlər. Bu baxımdan heç vaxt sönməyən əbədi alovların məskəni Abşeron torpaqları əvəzsiz idi. Bu torpaqlarda yaşayanlar özlərini azərilər (yəni, od tərəfdarları, odu-alovu sevənlər) torpaqlarını isə azər-bə-can (yəni, canı alovlu, bətnində od bəsləyən) adlandırırdılar. Sonralar bu deyim Azərbaycan kimi səslənmiş və özlərini bu gün də od övladı adlandıran azərilərin yaşadığı məmləkətin adına çevrilmişdir. Qeyd edək ki, qədim dövrlərdə Abşeron torpaqlarında əbədi alovlar bir çox yerlərdə yanırdı və bu torpaqlar atəşpərəstlər üçün Yerusəlim – xristianlar, Məkkə - müsəlmanlar üçün müqəddəs olduğu qədər müqəddəs idi. Onuncün də hər tərəfdən ziyarətçilər əbədi alovları ziyarət etmək üçün Abşeron torpaqlarına axışıb gəlirdi. Belə ziyarətlər təkcə dini ayinlərin icrası ilə tamamlanmayıb həm də müxtəlif dillərdə danışan, müxtəlif mədəniyyətlərin nümayəndələrinin görüşüb dünyagörüşlərinin paylaşması ilə müşaiyyət olunurdu. Bu hal bütöv xalqların tarixi inkişafında mütərəqqi rol oynamaqla yanaşı onları bir-birinə yaxınlaşdırır, qarşılıqlı zənginləşdirirdi. Yanar dağı ziyarətə gələnlər özlərindən burada silinməz tarixi izlər buraxmışlar. Əbədi alovların şəninə ucaldılan ehramlar, ziyarətçilərin yaşaması üçün tikilən karvansaralar əsil memarlıq nümunələri, alovların şəninə müxtəlif dillərdə oxunan dini nəğmələr isə əvəzsiz ədəbiyyat inciləri idi. Təəssüf ki, zaman və dəyişən inanclar öz işini görmüş, bu möhtəşəm tarixi abidələr bu günümüzə gəlib çatmamışdır. Onların izlərinə yalmız ayrı-ayrı folklor nümunələrində, qayaüstü təsvirlərdə rast gəlmək mümkündür. İllərin sınağından çıxıb bu günümüzə gəlib çatan yalnız “Yanar dağ” olmuşdur ki, bu təbiət abidəsi hal-hazırda Abşeron rayonu Məmmədli kəndində, Bakı şəhərindən cəmi 24 km aralıda yerləşir. Tarix boyu zəngin neft və qaz yataqlarının mövcud olduğu Azərbaycan torpağı Odlar yurdu kimi tanınmışdır. Azərbaycanın bu unikal təbiət abidəsi haqqında ilk yazılı məlumatı hələ eramızın V əsrində yaşamış Bizans alimi və səyyahı Paniliy Prisk vermişdir. O özünün “Qafqaz Albaniyasına səyahət” əsərində Xəzər dənizi sahillərində qayalardan qalxaraq gecə-gündüz yanan alovlardan bəhs etmişdir.

“Yanar dağ” indinin özündə də heyrətamizdir. Onun ziyarətinə gələnlər əsrarəngiz hay-harayla yanan alov dilimlərinin sehrindən çıxa bilmir. Koreya, Monqolustan, Hindistan, Pakistan, İrandan olan turistlərin Yanar dağ qarşısında müxtəlif ayinləri icra etdiyinin dəfələrlə şahidi oluruq. Yerli insanlar da Yanar dağa biganə deyil. Onlar bu gün də Yanar dağa ziyarətə gəlir, dilək tutur, yeni həyat qurub evlənənlər isə bir-birlərinə sədaqət andı içirlər. Bir çox dünya xalqlarının həyatında, tarixi inkişafında mütərəqqi rol oynamış Yanar dağ abidəsi özünün indiki vəziyyəti ilə unikaldır, təbii olduğu üçün tayı-bərabəri yoxdur, elə bu baxımdan da, o həqiqətən ümumbəşəri dəyərə malikdir. Onu qorumaq, tətqiq etmək, qayğısına qalıb təbliğ etmək hər bir sivil xalqın, bu sahədə çalışan hər bir insanın borcudur. Məhz bunu nəzərə alan Azərbaycan Respublikasının Prezidenti “Yanar dağ” kimi unikal bir abidənin qorunub gələcək nəsillərə çatdırılması üçün 2 may 2007-ci il tarixli 2141 nömrəli Sərəncamı ilə ərazini dövlət tarix-mədəniyyət və təbiət qoruğu elan etmiş və bu sərəncamdan irəli gələn bütün təxirəsalınmaz tədbirlərin həlli üçün müvafiq tapşırıqlar vermişdir.         

 YANAR DAĞ DÖVLƏT TARİX-MƏDƏNİYYƏT VƏ TƏBİƏT QORUĞU ABİDƏLƏRİ

Yanar dağ. “Yanar dağ” sırf təbiət abidəsi olub yerdəki geofiziki proseslərin qərarlaşdığı vaxtdan bəri yanmaqdadır. Zəngin neft və qaz yataqları olan ərazidə yerləşən “Yanar dağ” tektonik proseslər nəticəsində yer səthinə çıxan qazların alışmasınd an yaranıb. İbtidai insanlar işıq və istilik mənbəyi olan daimi alovlara ta qədimdən sitaiş etmişlər. Bunun  nəticəsində mükəmməl dini təlim olan atəşpərəstlik və onun müqəddəs kitabı “Avesta” meydana gəlmişdir. Dünya atəşpərəstlərinin müqəddəs məkanına çevrilən “Yanar dağ” abidəsi bir çox Şərq xalqlarının həyatında mühüm rol oynamışdır. Öz məbədlərində daimi alovların yanmasını istəyən atəşpərəst kahinlər məhz burada saxsı borularla qazı bir yerdən başqa yerə nəql etməyin mümkünlüyünü tapmışlar. Dolayısı ilə müassir azərbaycanlıların əcdadları qaz-boru kəmərlərinin ilk müəllifləri hesab oluna bilər.

 

Qırməki Vadisi. “Yanar dağ” qoruğu ərazisində yerləşən nadir təbiət abidələrindən biri də Qırməki Vadisidir. Yerli xalqın ləhcəsində “qır məkanı” anlamına gələn Qırməki Vadisi təxminən 10 ha sahəni əhatə edir. Burada ta qədim zamanlardan neft laylarının yer səthinə yaxın olması səbəbi ilə öz-özünə üzə çıxan neft – qum və palçıqla qarışaraq soyuduqdan sonra qıra bənzər kütlə əmələ gətirmişdir. Yerli əhali bu təbii məhsuldan evlərinin damlarını yağışdan qorumaq üçün bacarıqla istifadə etmişlər. Sonralar əl ilə qazılan ilk neft quyuları da məhz bu ərazidədir. Dərinliyi 35-40 metrə çatan bu quyuların bir neçəsi bu günümüzə qədər mühafizə olunmaqdadır. Ərazi neft kəşfiyyatı və bununla bağlı gedən geoloji proseslərlə məşğul olan insanlar üçün indi də böyük maraq kəsb etməkdədir.

 

Qurd yuvası. “Qurd yuvası” adlanan təbii mağara “Qırməki vadisi”nin sərt daşlıq yamacında yerləşir. Ərazinin, ətraf mühitin ibtidai insanların yaşayışı üçün əlverişli olduğunu, dənizin yaxınlığını, balıq və digər ov heyvanlarının bu ərazidə geniş yayıldığını və istilik mənbəi olan daimi alovları nəzərə alsaq inamla deyə bilərik ki, bu ərazi qədim insane məskənlərindən biridir. Bu fikrimizin təsdiq və ya inkarı isə gələcək tədqiqatların işidir.

 

Qırməki palçıq vulkanı. Abşeron ərazisi üçün xarakterik olan Palçıq vulkanlarından bir neçəsi də “Yanar dağ” qoruğu ərazisində fəaliyyət göstərir. Daim fəaliyyətdə olması ilə seçilən “Yanar dağ” qoruğundakı Palçıq vulkanı, həm də müalicəvi xüsusiyyətləri ilə seçilir. Onun suyundan yerli əhali bu günə qədər müxtəlif dermotoloji və digər dəri xəstəliklərində uğurla istifadə edir. Vulkandan hasil olan palçıq kosmetoloji vasitə kimi əvəzsizdir. 

 

Sönmüş təpələr № 1,2,3. Sönmüş təpələr adı ilə tanınan bu yüksəkliklərin XIX əsrin ortalarına qədər nəhəng məşəllər şəklində yanması haqqında çoxlu məlumatlar var. Dənizə daha yaxın olan bu odlu təpələri fərq edən dəniz səyyahları təbiətin bu nadir möcüzəsi haqqında məlumatları eldən-elə çatdırmışlar. Sonralar bu üç alov dilimləri Bakı şəhərinin gerbində öz əksini tapmışdır. 

 

Qaval daşı. Artıq qeyd olunduğu kimi “Yanar dağ” qoruğunun yerləşdiyi ərazi çox qədim insan məskənlərindən biridir. Ərazidə tapılan Qaval daşları bir daha sübut edir ki, bu yerlərdə insanlar qəbilə icması dövründən yaşamışlar. Həmin dövürdə insanlar Qaval daşlarından həm həyacan siqnalı vermək üçün, həm də ov qabağı uğurlu ov etmək üçün düzənlənən xüsusi ayinlərin icrası zamanı bir zərb musiqi aləti kimi istifadə etmişlər. Qaval daşının verdiyi səslər tembr etibarı ilə o qədər rəngarəngdir ki, bu “alətdə” müasir ritmləri belə ifa etmək olur. (video əlavə edilsin və yazılsın “İfa edir Məmmədli kənd sakini nağara ifaçısı İmran Cəfərov”) 

 

Əli daşı piri. İslam dini ərazidə hakim olduqdan sonra Azərbaycanda Birinci İmam Əlinin (ə.s) adı ilə bağlı bir çox müqəddəs yerlər yaranmışdır. Belə müqəddəs yerlərdən biri elə Məmmədli kəndində yerləşən və qoruq abidələri siyahısına daxil edilən Əli daşı piridir. Bir memarlıq abidəsi kimi IX əsrə aid edilən Əli daşı piri iki hücrədən və günbəzli otaqdan ibarətdir. Bina Abşeron ərazisi üçün xarakterik olan üslubda tikilmişdir. Əhali arasında belə bir inanc var ki, bu pirdə ruzi-bərəkət bəxş etmək kəraməti var. 

   

 

Sıra

Foto

İnv.

Adı, aid olduğu dövrü, ünvanı və haqqında məlumat

Təbiət abidələri

1

İnv.

1

Yanar dağ

Məmmədli kəndinin Qərb hissəsində, kənddən təqribən 1 km aralıda Məmmədli – Digah şosse yolunun sol istiqamətində

 

2

İnv.

№ 2

Qırməki vadisi

Məmmədli – Digah şosse yolunun sol tərəfində, Yanar dağın cənub-şərq hissəsində olan dağın arxasında. Uzunluğu 5 km-ə qədər, eni 400-500 m çatan bir sahədə yerləşir.

3

İnv.

 № 3

Qırməki vulkanı

Yanar dağdan 200 m cənubda Məmmədli – Digah yolunun sol istiqamətində

4

İnv.

№ 4

Kükürdlu su

Yanar dağdan 200 m cənubda olan təpənin ən hündür nöqtəsində Məmmədli kəndindən Digah kəndinə gedən yolun sol tərəfində

5

İnv.

№ 5

Qurd yuvası

Məmmədli kəndinin qərb hissəsində olan dərənin şərq yamacında

Memarlıq abidələri

6

İnv.

 № 6

Şahsevənli məhəllə məscidi

Məmmədli kəndinin mərkəzində, kənd İcra Nümayəndəliyi ilə üzbəüz, M.Zeynalov küç.

7

İnv.

 № 7

Şahsevənli məhəllə qəbristanlığındaki sərdabə (1852-1853-cü il)

Şahsevənli məhəllə qəbristanlığında

8

İnv.

 № 8

Əli daşı piri – XVII əsr

Məmmədli kəndinin kənarında A.Mustafayev küçəsinin sağ tərəfində

9

İnv.

 № 9

Qaradağlı məhəllə məscidi (Cümə məscidi)

1819-1820

Məmmədli kəndinin mərkəzində, kənd klubunun yanında

10

İnv.

 № 11

Yaşayış evi (XVI-XVII əsrlər)

Məmmədli kəndi, A.Mustafayev küçəsi 9

Arxeoloji abidələr

11

İnv.

 № 12

Əli daşı piri qəbristanlığı XVII əsr

Məmmədli kəndinin şimalında A.Mustafayev küçəsində

12

İnv.

№ 10

Kənd təsərrüfatı məhsullarının saxlanılması üçün anbar quyu XVII əsr

Məmmədli kəndi, M.Zeynalov küçəsində

13

İnv.

 № 13

Şahsevənli məhəllə qəbristanlığı

XVII-XVIII əsrlər

Məmmədli kəndinin mərkəzində, kənd tam orta məktəbi ilə üzbəüz.

14

İnv.

№ 14

Qaradağlı məhəllə qəbristanlığı XVIII əsr

Məmmədli – Digah şosse yolunun solunda Böyük Vətən Müharibəsində həlak olanlara xatirə abidəsi ilə üzbəüz.

15

İnv.

№ 15

Kasıb piri XIX əsr

Məmmədli kəndinin Qasımxanlı məhəlləsində

16

İnv.

 № 16

Sönmüş təpələr kompleksi:

1. Sönmüş təpə № 1

2. Sönmüş təpə № 2

3. Sönmüş təpə № 3

Məmmədli kəndinin şimalında, Məmmədli – Digah şosse yolunun sağında

17

İnv.

 № 17

Qaval daşları kompleksi:

1. Böyük qaval daşı

2. Orta qaval daşı

3. Kiçik qaval daş

Yanar dağın ərazisində, Məmmədli – Digah şosse yolunun sol istiqamətində

18

İnv.

 № 18

Kar daş

Məmmədli – Digah şosse yolunun sol hissəsində

19

İnv.

 № 19

Kromlex

Yanar dağ ərazisində

Xatirə abidələri

20

İnv.

№ 20

Böyük Vətən Müharibəsində həlak olanlara xatirə abidəsi

Məmmədli – Digah yolunun sol istiqamətində Qaradağlı məhəllə qəbristanlığı ilə üzbəüz.

21

İnv.

 № 21

1918-ci ildə Bakı uğrunda gedən döyüşlər zamanı şəhid olmuş türk əsgəri İbrahimin qəbri 1918-ci il

Məmmədli kəndindəki Şahsevənli məhəllə qəbristanlığında

Maddi-mədəniyyət nümunələri

22

İnv.

№ 22

Ətir qabı. (Erkən orta əsrlər dövrü)

Şamaxı (1979)

Şarvari-bikonik gövdəli, dar boğazlıdır. Qabın boğaz və qulp hissələri qırılmış vəziyyətdədir. Gövdədən boğaza keçid tədricəndir. Gilin tərkibi narın qum qarışıqlı olub, qırmızımtıl rənglidir. Əli ilə düzəldilmişdir. Qulpunun qırağı gövdənin üzərində aydın şəkildə müşahidə olunur. Gövdə ilə boğazın birləşdiyi yerdə dairəvi cızma xətt var. Gövdəsi oturacaqdan kəskin şəkildə ayrılır. Oturacağı yastıdır. Otracağının diametri – 5 sm; gövdə çevrəsinin uzunluğu – 40 sm; hündürlüyü – 11 sm.

23

İnv.

№ 23

Qənddan tipli şüşə qab. (Erkən orta əsrlər dövrü)

Şamaxı Şəhərcah (1964).

Qabın üzərində şaquli formalı ornamentlər mövcuddur. Gövdə otracaqdan kəskin şəkildə ayrılır. Oturacağı yastıdır və onun da üzərində müxtəlif tip ornametlər mövcuddur.

 

 

24

İnv.

 № 24

Dolça tipli qab. (Erkən orta əsrlər dövrü)

Şamaxı Cəmcəmli 1-ci qazıntı sahəsi (1986).

Ağzı novçalı olub tək qulpludur. Gövdəsi bikonik olub yuxarı hissəsində deşmə düz xətt boyunca naxışı var.

 

25

İnv.

 № 25

Dolça tipli qab. (İnkişaf etmiş orta əsrlər dövrü)

Şamaxı Cəmcəmli (1986).

Ağzı novçalı olub tək qulpludur. Gövdəsi armudvari olub, Oturacağı gövdəsinin tən ortasına nəzərən yastıdır. Gövdədən boğaza keçid tədricən olub, daralan boğaz ağız hissəyə doğru yenidən genişlənməyə başlayır. Yarındairəvi qulpu gövdə ilə ağız hissəsini birləşdirir. Əl ilə hazırlanartaq qeyri-sabit tempraturda bişirilmişdir. Gilin tərkibi narın qum qarışığından ibarət olub rəngi qırmızımtıldır. Oturacağının diametri 6-6,5 sm; gövdə çevrəsinin uzunluğu 33sm; hündürlüyü 12,5 sm

26

İnv.

 № 26

Ətir qabı. (İnkişaf etmiş orta əsrlər dövrü)

Şamaxı 7-ci qazıntı sahəsi (1976).

Sferaponus formada olan bu qabın gilinin tərkibi narın qum qarışığından ibarət olub, ağ rəngdədir. Ağzı qırıqdır. Gövdənin üzərində iki ədəd batıq paralel düz xətli naxış var. Gövdə çevrəsinin uzunluğu 38 sm-dir.

 

27

İnv.

№ 27

Durna çırağı. (Erkən orta əsrlər dövrü)

Şamaxı şəhəri 5-ci qazıntı sahəsi (1986).

Çırağın dövrəsi bikonik şarvari olub, ağzının kənarları xaricə çıxıntılıdır. Lüləyi qırılmış vəziyyətdədir. Qulpu yarımdairəvi olub, gövdə ilə boğaza birləşmiş şəkildədir. Gövdədən tədricən ayrılan boğaz sonda bir qədər xaricə meyillənmiş ağızla tamamlanır. Oturacağının diametri – 4sm; ağzının diametri – 4 sm; hündürlüyü – 4,5 sm

28

İnv.

 № 28

Küpün gövdə qalığı. (Erkən orta əsrlər dövrü)

Şamaxı Cəmcəmli (1987).

Armudvari formalı, iri tipli küpün gövdə qalığı olub, gilin tərkibi iri tipli qum qarışığından ibarətdir. Sabit temperaturda bişirilmişdir. üzəri qırmızı rənglə rənglənmişdir. Oturacağının diametri - 9 sm-dir.

 

29

İnv.
 № 29

Kuzə qabın yarımçıq qulpu ilə birgə ağız hissəsi. (İnkişaf etmiş orta əsrlər dövrü)

Şamaxı (1971).

Qulp boğaz hissəyə bitişik olub, qırıq vəziyyətdədir. Gilinin rəngi ağımtıl, tərkibi isə narın qum qarışıqlıdır. Ağız hissəsi xaricə çıxıntılıdır. Qulpun boğaza birləşən hissəsi ağıza keçidi xatırladır. Ağzın diametri - 7,5 sm; ağız çevrəsinin uzunluğu – 24 sm;boğaz çevrəsinin uzunluğu - 14 sm

 

30

İnv.

 № 30

Kuzə qabın yarımçıq qulpu ilə birgə ağız hissəsi. (Erkən orta əsrlər dövrü)

Şamaxı (1971).

Qulp boğaz hissəyə bitişik olub, qırıq vəziyyətdədir. Gilinin rəngi ağımtıl, tərkibi isə narın qum qarışıqlıdır. Ağız hissəsi xaricə çıxıntılıdır. Qulpun boğaza birləşən hissəsi ağıza keçidi xatırladır. Qulp boğaza düzbucaq altda birləşir. Ağzın diametri - 6,5 sm.

31

İnv.

 № 31

Kuzə tipli su qabı. (Erkən orta əsrlər dövrü)

Şamaxı Şəhərgah (1975).

Gövdəsi şarvari bikonok olub, boğazı dar, oturacağı isə yastıdır. Gövdənin yuxarı ətrafından qalxan yarımdairəvi qulp boğaza birləşik vəziyyətdədir. Üzəri qırmızı rənglə rənglənmişdir. Əl ilə hazırlanmışdır. Otueracağının diametri - 5 sm; gövdə çevrəsinin uzunluğu – 37,6 sm; hündürlüyü – 13,3 sm.

32

İnv.

 № 32

Səhəng tipli qabın uzunsov formalı boğaz hissəsi. (İnkişaf etmiş orta əsrlər dövrü)

Şamaxı (1971).

Gilinin rəngi qırmızı olub tərkibi narın qum qarışığından ibarətdir. Dulus çarxında hazırlanmışdır. Boğazın yuxarı ətrafında üç ədəd cızma paralel, bir-birinə yaxın naxışı var.

 

 

33

İnv.

 № 33

Şüşədən düzəldilmiş mürəbbə və ya qənddan qabın bir hissəsi. (Erkən orta əsrlər dövrü)

Şamaxı (1971).

 

 

 

 

34

İnv.

 № 34

Su qabı. (İnkişaf etmiş orta əsrlər dövrü)

Şamaxı 7-ci qazıntı sahəsi (1982).

Dar boğazlı (ehtimal) olub, şarvari gövdəlidir. Oturacağı tam yastıdır. Gövdədən qalxan qulpun vəziyyətinə əsasən onun düz bucaq altında qabın boğaz hissəsinə birləşdiyini söyləmək olar. Ağız və boğaz hissəsi ilə bağlı isə bunun sadəcə ehtimal olaraq dar boğazlı olduğunu demək olar. Oturacağının diametri - 12 sm; gövdə çevrəsinin uzunluğu – 65 sm; hündürlüyü – 19 sm.

35

İnv.

 № 35

Forma verməyən şüşə qab parçası. (İnkişaf etmiş orta əsrlər dövrü)

Şamaxı (1971).

Müassir dövr butulkasına bənzər qabın oturacaq hissəsi.

36

İnv.

 № 36

Vaza tipli qablara məxsusi saxsı parçaları (Antik dövrü)

Şamaxı (1971).

Üzərlərində qabarıq-batıq novvari naxışlar mövcuddur.

37

İnv.

 № 37

Durna çırağının natamam lülək hissəsi. (İnkişaf etmiş orta əsrlər dövrü)

Şamaxı (1971).

Üzəri yaşıl anqobla örtülmüş vəziyyətdədir.

 

 

 

38

İnv.

 № 38

Qazan qapağı. (Erkən orta əsrlər dövrü)

Şamaxı Quşçu (1983).

Kiçik ölçülü küp və ya qazan qapağı. Tutacağı qırılmış vəziyyətdədir. Əl ilə hazırlanmışdır. Qırmızımtıl gilin tərkibi narın qum qarışığından ibarət olub sabit temperaturda bişirilmişdir. Gövdə çevrəsinin uzunluğu – 37 sm; gilin qalınlığı – 0,7 sm.

 

39

İnv.

 № 39

Kasa tipli qaba məxsus saxsı parçası. (İnkişaf etmiş orta əsrlər dövrü)

Şamaxı 5-ci qazıntı sahəsi (1979).

İnkişaf etmiş orta əsrlər dövrü üçün xarakterik, kasa tipli şüyrələnmiş qabın oturacaq hissəsi. İçərisində dörd qatlı dairəvi gözmuncuğu formalı naxışı var. Naxışlanma zamanı ağ, qara, boz rəngli anqoblardan istifadə edilmişdir. Oturacağı olduqca dayazdır.

 

40

İnv.

 № 40

Vaza tipli qaba məxsus saxsı parçası. (İnkişaf etmiş orta əsrlər dövrü)

Şamaxı 5-ci qazıntı sahəsi (1979).

İnkişaf etmiş orta əsrlər dövrü üçün xarakterik olub ağzının kənar hissəsi xaricə çox az çıxıntılıdır. Üzərində ağ, qara və yaşıl anqobla rəsmlənmiş ornamentləri var. Gilinin tərkibi narın qum qarışığından ibarət olub, sabit temperaturda bişirilmişdir.

 

41

İnv.

 № 41

Vaza tipli qaba məxsus saxsı parçası. (İnkişaf etmiş orta əsrlər dövrü)

Şamaxı 5-ci qazıntı sahəsi (1979).

Üzəri müxtəlif ornamentlərlə bəzədilmiş, yaşıl, boz, qara, ağ anqobla anqoblanmışdır. Gövdədən qalxan dik boğaz xaricə doğru çıxıntılı ağızla tamamlanır. Ağzın üzərində qabartma 8-vari naxışı var.

 

42

İnv.

 № 42

Kasa tipli qaba məxsus saxsı parçası. (İnkişaf etmiş orta əsrlər dövrü)

Şamaxı 5-ci qazıntı sahəsi (1979).

İnkişaf etmiş orta əsrlər dövrü üçün xarakterik olub üzəri şüyrələnmişdir. Saxsı parçasının üzərində təbiət ornamentlərini anladan rəsmlər vardır. Şüyrələnmə zamanı ağ, qara və göy rəngli anqoblardan istifadə edilmişdir. Qabın oturacağı olduqca dik olub, yerdən olan məsafəsi – 1,9 sm-dir. Gilin tərkibi narın qum qarışığından ibarət olub, sabit temperaturda bişirilmişdir.

 

43

İnv.

 № 43

Kasa tipli qaba məxsus saxsı parçası. (İnkişaf etmiş orta əsrlər dövrü)

Şamaxı (1971).

İnkişaf etmiş orta əsrlər dövrü üçün xarakterik olub üzəri şüyrələnmişdir. Şüyrələnmə zamanı ağ, qara, mavi və göy anqoblardan istifadə edilmişdir. Ağzının kənarı gövdədən kəskin şəkildə ayrılmışdır. Ağız hissəsinin üzərində dalğavari naxışı mövcuddur. İki qara dalğavari naxışın ortasında ağ dalğavari naxış mövcuddur.

44

İnv.

 № 44

Boşqab tipli qaba məxsusluğu ehtimal olunan saxsı parçası. (İnkişaf etmiş orta əsrlər dövrü)

Şamaxı (1979).

Üzəri süyrələnmiş və naxışlanmışdır. İki paralel düz xətlər arasında müxtəlif ornamentli naxışlar var. Süyrələnmə zamanı qəhvəyi və boz rəngə üstünlük verilmişdir. Üzərindəki naxışlar dalğavari və nəbati formalıdır. Qabın ağız hissəsi onun gövdə hissəsindən kəskin şəkildə ayrılır. 2 ədəd nəbati naxış qabın gövdə hissəsindədir. 

45

İnv.

 № 45

Tunc qolbaqlar. (Tunc dövrü)

Bərdə şəhər yeri. (1985)

 

 

 

 

46

İnv.

 № 46

İki qulplu kup.(Erkən orta əsrlər dövrü)

Tovuz. Torpaqqala (1967)

İri ölçülü, uzunsov-armudvari formadadır. Küpün boğazı qısa olub, gövdə ilə boğazın birləşdirir. Ağız hissəsi boğazdan başlayaraq xaricə çıxıntılıdır. Gövdə ilə boğazın birləşdiyi yerdə iki paralel dalğavari cızma naxışlar mövcuddur. Gilin tərkibi narın qum qarışığından ibarət olub, rəngi ağımtıldır. Əl ilə hazırlanmışdır. Sabit temperaturda bişirililib. Gövdənin yuxarı ətrafında qulpa doğru şaquli paralel dalğavari naxışlar təkrarlanır. Boğaz çevrəsinin uzunluğu-56 sm; oturacağın diametri-17,5 sm; gövdə çevrəsinin uzunluğu-113 sm-dir.

47

İnv.

 № 47

Qazan (Erkən orta əsrlər dövrü)

Şamaxı. Quşçu (1977)

Şarvari gövdəyə sahib iki qulpu olması ehtimal olunur. Gövdəsi qırılmış vəziyyətdə olduğu üçün ağız və boğaz hissəsini tam təsəvvür etmək mümkün deyildir. Gövdəsinin tən ortasına bitişik olan qulpu yuxarıya doğrudur. Gilin tərkibi narın qum qarışığından ibarət olub, sabit temperaturda bişirilmişdir. Gövdənin yuxarı ətrafında çərtmə naxışlar olması ehtimalı var. Oturacağın diametri-12 sm-dir.

48

İnv.

 № 48

Su qabı. (İnkişaf etmiş orta əsrlər dövrü)

Şamaxı 5-ci qazıntı sahəsi (1971).

Gövdəsi armudvari formalıdır. Rekonstruksiya olunmuşdur. Lüləyi qırılmışdır. Qulpu boğazın tən ortasından çıxıntılı olub düz bucaq altda gövdənin yuxarı hissəsinə birləşir. Boğazı uzunsov olub sonda xaricə çıxıntılı ağızla tamamlanır. Qulpun boğaza birləşdiyi yer qabarıq çıxıntılıdır. Həm qulpun boğaza birləşdiyi yerdə, həm də gövdənin boğaza birləşdiyi yerdə 2 ayrı-ayrı paralel düz naxışlar var. Dulus çarxında hazırlanmışdır. Hündürlüyü-24,8 sm; ağız çevrəsinin uzunluğu-16,8 sm; ağzın diametri-4,5 sm; oturacağın diametri-9 sm; boğaz çevrəsinin uzunluğu-12 sm; gövdə çevrəsinin uzunluğu-52,2 sm-dir.

49

İnv.

 № 49

Dopu tipli qab. (İnkişaf etmiş orta əsrlər dövrü)

Şamaxı (1982).

Uzunsov formalıdır. Kənarları çıxıntılı olan ağzının kənarı qırıq vəziyyətdədir. Gilin rəngi qırmızımtıl olub, tərkibi narın qum qarışığından ibarətdir. Dulus çarxında hazırlanmışdır. Hündürlüyü-16 sm; oturacağın diametri-6,5 sm.

50

İnv.

№ 50

Kuzə tipli qabın ağız hissəsi. (Erkən orta əsrlər dövrü)

Şamaxı (1971).

Qabın qulpu ağız hissəyə düz-üfiqi şəkildə bitişik olub, gövdəyə doğru düz bucaq altında birləşir. Boğazdan gövdəyə keçidə əsasən kuzənin gövdəsinin şarvari olduğunu söyləmək. Boğazın üzərində yaxın məsaməli dalğavari və iki ədəd cızma paralel düz xətli naxışı var. Ağzın diametri-3,5 sm.

51

İnv.

 № 51

Orta həcmli gen ağızlı küp tipli qabın ağız hissəsi. (Erkən orta əsrlər dövrü)

Şamaxı (1971).

Qabın ağzının kənari xaricə çıxıntılı olub, gövdəsi aşağıya doğru getdikcə yığılır. Gilin rəngi ağımtıl olub, tərkibi narın qum qarışığından ibarətdir.

 

52

İnv.

 № 52

İri tipli küpün ağız hissəsi. (Erkən orta əsrlər dövrü)

Şamaxı (1971).

Boğaz hissəsi düz olub, gövdəyə doğru meyilli şəkildə gövdədən ayrılır. Parçaya əsasən küpün şarvari gövdəli olmasını söyləmək olar. Xaricə doğru çıxıntılı olan küpün ağzının tinləri dalğavari buruq vəziyyətdə naxışlanmışdır. Gilin rəngi qırmızımtıl olub, tərkibi iri qum qarışığından ibarətdir.

53

İnv.

 № 53

Saxsı qaba məxsus qulp. (İnkişaf etmiş orta əsrlər dövrü)

Şamaxı 7-ci qazıntı sahəsi (1976).

Yarımdairəvi formada olan qulpun gilinin tərkibi narın qum qarışığından ibarət olub, sabit temperaturda bişirilmişdir. Üzəri yaşıl anqobla rənglənmişdir.qulpun uzunluğu-29,5 sm.

 

54

İnv.

 № 54

Küp. (Antik dövr)

Şamaxı 7-ci qazıntı sahəsi (1982).

Şarvari gövdəli iki qulplu, düz boğazlı orta ölçülüdür. Gövdədən düz qalxan boğaz sonda xaricə olduqca çıxıntılı olan ağızla tamamlanır. Küpün yarımdairəvi qulpları gövdənin yuxarı hissəsinə birləşdirilmişdir. Gilin tərkibi narın qum qarışığından ibarətdir, rəngi qırmızımtıldır. Gövdənin yuxarı hissəsində iki tərəfində üç ədəd barmaqla basılmış naxış mövcuddur. Boğaz çevrəsinin uzunluğu-45 sm; gövdə çevrəsinin uzunluğu-95 sm; oturacağın diametri-13,8 sm; hündürlüyü-39 sm.

55

İnv.

 № 55

Durna çırağı. (Erkən orta əsrlər dövrü)

Şamaxı Cəmcəmli (1984).

Lülək, ağız və qulp hissəsi qırıqdır. Gövdəsi batıq elleps formalı olub, rəngi çox işlədildiyindən tatamən qaralmış vəziyyətdədir. Divarı qalındır. Oturacağının diametri – 6-7,5 sm.

 

 

56

İnv.

 № 56

Üzərində qabarıq formalı naxışı (və ya yazısı)olan daş parçası. (Erkən orta əsrlər dövrü)

Şamaxı 7-ci qazıntı sahəsi (1976).

 

 

57

İnv.

 № 57

Durna çırağı. (Erkən orta əsrlər dövrü)

Şamaxı 7-ci qazıntı sahəsi (1982).

Şarvari gövdəli olan çırağın lüləyi otracağından 45 dərəcəlik bucaq altında qalxmış şəkildə olub, qırılmış vəziyyətdədir. Boğaz hissəsi gövdədən düz qalxaraq, sonda kənarları az çıxıntılı olan ağızla tamamlanır. Qulpu qırılmışdır. Hündürlüyü-7,2 sm; oturacağının diametri – 5 sm; boğaz çevrəsinin uzunluğu-2,5 sm.

58

İnv.

 № 58

Durna çırağı. (Antik dövr)

Şamaxı 7-ci qazıntı sahəsi (1982).

Şarvari gövdəli olan çırağın lüləyi otracağından 45 dərəcəlik bucaq altında qalxmış şəkildə olub, qırılmış vəziyyətdədir. Olduqca dar olan boğaz hissəsi gövdədən düz qalxır. Qulpu qırılmış vəziyyətdədir. Gövdənin üzərində bütün ətraf boyu şaquli cızma naxışlar vardır. Naxışların üzərində bir-birinə yaxın iki paralel naxış var. Ağımtıl rəngli gövdənin biləklə birləşən hissəsinə ağacı xatırladan cızma naxışı var. Gilinin tərkibi narın qum qarışığından ibarətdir. Hündürlüyü-6,7 sm; oturacağının diametri – 7,2-8,5 sm.

59

İnv.

 № 59

Küpə. (Erkən orta əsrlər dövrü)

Şamaxı Şəhərgah (1975).

Gövdəsi şarvari olub, kiçik ölçülüdür. Gövdəsindən ağıza doğru getdikcə yığılan küpənin boğazı sonda, kənar tilləri xaricə doğru az meyilli ağızla bitir. Əl ilə hazırlanmışdır. Gilinin tərkibi narın qum qarışığından ibarət olub, qeyri sabit temperaturda bişiriılmişdir. Gövdə üzərində bir ədəd deşiyi var. Boğaz çevrəsinin uzunluğu-28 sm; gövdə çevrəsinin uzunluğu-42,3 sm; oturacağın diametri-8,4 sm; hündürlüyü-18,3 sm.

60

İnv.

 № 60

Durna çırağı. (Erkən orta əsrlər dövrü)

Şamaxı Şəhərgah (1975).

İri şarvari gövdəli çırağın lüləyi gövdədən düz bucaq altında çıxmış şəkildə olub, qırılmış vəziyyətdədir. Dar olan boğaz hissəsi gövdədən düz qalxır. Qulpu qırılmış vəziyyətdədir. Gövdənin üzərində paralel cızma naxışlar vardır. Gilinin tərkibi narın qum qarışığından ibarət olub, ağımtıldır, sabit temperaturda bişirilmişdir. Oturacağı tam yasdıdır. Gövdə çevrəsinin uzunluğu-30 sm; oturacağın diametri-6,5-6,2 sm; hündürlüyü-8,8 sm.

61

İnv.

 № 61

Küp (Erkən orta əsrlər dövrü)

Şamaxı. Quşçu (1989)

Şarvari gövdəyə malik iki qulplu, dar boğazlı küp. Küpün boğazı ensiz olub ağza doğru getdikcə genəlir. Ağız hissəsi qırıq vəziyyətdədir. Əl ilə hazırlanmışdır. Gilin tərkibi narın qum qarışığından ibarət olub, rəngi qırmızımtıldır. Gövdə çevrəsinin uzunluğu-124,5 sm; hündürlüyü-41 sm.

62

İnv.

 № 62

Bardaqvari su qabı (Antik dövr)

Qaraköbər (1974)

Armudvari formalı olub, düz oturacaqlı orta ölçülüdür. Qabın qulpu gövdənin yuxarı hissəsində yarımdairəvi qalxaraq xaricə doğru novlu-çıxıntılı olan ağız hissəyə birləşir. Gövdə ilə ağzı birləşdirən boğaz olduqca qısadır. Gövdədən qalxan ağızla birləşmiş lülək qısa olub novludur. Gilin tərkibi narın qum qarışığından ibarətdir. boğaz çevrəsinin uzunluğu-34 sm; gövdə çevrəsinin uzunluğu-100  sm; oturacağın diametri-16 sm; hündürlüyü-40 sm.

63

İnv.

 № 63

Bardaq (Erkən orta əsrlər dövrü)

Şamaxı. Cəmcəmli (1986)

Ağzı novçalı olub, lüləyi vardır. Gövdədən qalxan yarımdairəvi qulp bardağın boğaz hissəsinə birləşmişdir. Ağız hissəsi xaricə olduqca çıxıntılıdır. Lülək boğazdan ayrılaraq, ağız hissə ilə birləşir. Lüləyin yuxarı hissəsində qabarıq naxışlar nar. Boğaz çevrəsinin uzunluğu-34 sm; gövdə çevrəsinin uzunluğu-83,7 sm; oturacağın diametri-11,5 sm; hündürlüyü-36 sm.

64

İnv.

 № 64

Duz qabı (Erkən orta əsrlər dövrü)

Şamaxı. (1982)

Yarımbikonik gövdəli qabın gilinin rəngi qırmızımtıl olub, tərkibi narın qum qarışığından ibarətdir. Ağzının kənar tilləri xaricə doğru az çıxıntılıdır. Yan ətrafında qırığı var. Ağzının diametri-9,2 sm; oturacağın diametri-5 sm; hündürlüyü-3,4 sm.

65

İnv.

 № 65

Kuzə tipli qabın gövdəsinin aşağı ətrafı. (İnkişaf etmiş orta əsrlər dövrü)

Şamaxı. (1971)

Gövdəyə əsasən qabın armudvari formalı olduğunu söyləmək olar. Gövdə oturacağa doğru getdikcə içəriyə yığılaraq, oturacağa çatdıqda ondan kəsgin ayrılır və oturacaq hissə xaricə çıxıntılı şəkil alir. Ağımtıl gilin tərkibi narın qum qarışığından ibarət olub, sabit temperaturda bişirilmişdir. İçəriyə doğru batıq oturacağının üzərində üç ədəd paralel dairəvi cızma naxışı var.

66

İnv.

 № 66

Kuzə qabın boğaz hissəsi. (İnkişaf etmiş orta əsrlər dövrü)

Şamaxı. (1971)

Gövdəsinin şarvari olduğu ehtimal olunan uzunsov, olduqca dar boğazı, ağız hissəsi boğaza nəzərə bir qədər gen olan kuzənin ağızla birlikdə boğaz hissəsi. Hissənin üzərində 5 paralel naxış, boğazla ağızın kəsişdiyi yerdə isə boğazın ətrafı boyu nöqtəvari basma naxışlar var. Qulpu qırılmışdır. Gilinin tərkibi narın qum qarışığından ibarət olub, sabit temperaturda bişiriılmişdir.

67

İnv.

 № 67

Kuzə və ya səhəng tipli qabın ağız-boğaz və qulpla birlikdə bir hissəsi. (Erkən orta əsrlər dövrü)

Şamaxı. (1971)

Divarları bir qədər qalın olan bu parçanın ağız hissəsi boğaza doğru yığılaraq ondan kəskin şəkildə ayrılır. Boğaz hissədə olduqca yaxın məsaməli paralel cızma naxışlar mövcuddur. Boğaza bitişik olan qulp yarımdairəvi formada gövdəyə doğru əyilmiş formadadır. Ağız hissəsi boğaza doğru yığılır. Qulpu birbaşa boğaza birləşir.

68

İnv.

 № 68

Kuzə tipli qabın bütöv qulp və gövdəsinin bir hissəsi. (İnkişaf etmiş orta əsrlər dövrü)

Şamaxı. (1971)

Qabın gövdəsinin qulpa bitişik hissəsinin aşağı ətrafında paralel cızma düz xətt naxışları vardır. Gövdədən qalxan dik qulp boğaza düz bucaq altda birləşir. Ağımtıl gilinin tərkibi narın qum qarışığından ibarət olub, sabit temperaturda bişiriılmişdir.

69

İnv.

 № 69

Kuzə tipli qabın ağız-boğaz və qulpla birlikdə bir hissəsi. (İnkişaf etmiş orta əsrlər dövrü)

Şamaxı. (1971)

Divarları bir qədər nazik olan bu parçanın ağız hissəsi boğaz hissəsindən kəskin şəkildə ayrılır. Belə ki, boğazla ağız arasında dairəvi ayrıcı sədd vardır. Boğaz hissə isə ağızdan ayrıldıqdan sonra gövdəyə doğru tam düz bir xətt ilə birləşir. Boğazın gövdəyə birləşən hissəsində 3 ədəd paralel cızma naxışları vardır. Qabın qulp hissəsi boğazın yuxarı hissəsinə düz bucaq altda bitişik olub, üzərində bir ədəd qabartma düyməciyi var.

70

İnv.

 № 70

Səhəng və ya kuzə tipli qabın ağızının tıxac hissəsi

Şamaxı. (1971)

Gilinin tərkibi narın qum qarışığından ibarət olub, rəngi ağımtıldır. Sabit temperaturda bişiriılmişdir.

71

İnv.

 № 71

Kuzə və ya səhəng tipli qabın boğaz hissəsi

Şamaxı. (1971)

Boğaz hissənin üzərində 3 paralel cızma üçbucaq və ya mıx şəkilli rəsmlər mövcuddur. Divarları qalındır, gilinin rəngi ağımtıl olub, tərkibi narın qum qarışığından ibarətdir.

72

İnv.

 № 72

Vaza tipli qab  parçası. (İnkişaf etmiş orta əsrlər dövrü)

Şamaxı (1974).

Parçanın üzərində müxtəlif tip ornamentlər mövcuddur. Vazaya məxsus ornamentlər əsasən yaşıl,  qara, ağ və bozumtul anqoblar mövcuddur. Qab parçasının gövdə, boğaz və ağız hissəsi xaricə doğru çox çıxıntılıdır. Boğazdan gövdəyə keçid meyillənmiş formadadır. Dulus çarxında hazırlanıb. Arxa tərəfində rombvari naxışı var.

73

İnv.

 № 73

Kasa tipli qabın oturacaq və bir qism gövdə hissəsi. (İnkişaf etmiş orta əsrlər dövrü)

Şamaxı (1978).

Üzəri ağ, qara, boz, yaşıl anqobla süyrələnmişdir. Qalın divarlıdır. Oturacağında gül tipli naxışı var.

 

74

İnv.

 № 74

Kasa tipli qab parçası. (İnkişaf etmiş orta əsrlər dövrü)

Şamaxı (1974).

Üzəri yaşıl anqobla anqoblanmışdır. Oturacağı çox çıxıntılıdır.

 

75

İnv.

 № 75

Vaza tipli qaba məxsus saxsı  parçası. (İnkişaf etmiş orta əsrlər dövrü)

Şamaxı (1974).

Üzərində nəbati rəsmi olub yaşıl, boz və qara rənglə anqoblanmışdır. Dulus çarxında hazırlanmışdır. Arxa hissəsində dulus çarxının izləri var. Gilinin rəngi qırmızımtıl olub, tərkibi narın qum qarışığından ibarətdir.

 

 

76

İnv.

 № 76

İri nimçə tipli qaba məxsus saxsı  parçası. (İnkişaf etmiş orta əsrlər dövrü)

Şamaxı 5-ci qazıntı sahəsi (1979).

Gilinin tərkibi narın qum qarışıqlı olub, sabit temperaturda bişirilmişdir. Üzəri yaşıl anqobla anqoblanmışdır. Gövdə, qabın ağız hissəsindən kəskin şəkildə ayrılır. Ağız hissə üzərində qabın ağzının kənarında gövdəyə doğru yuxarıdan iki və aşağıdan iki paralel düz xətt və bunların arasında “e” hərfinə oxşar rəsmlər cızılmışdır.

77

İnv.

 № 77

Forma verməyən şüşə qab parçası (Erkən orta əsrlər dövrü)

Şamaxı 5-ci qazıntı sahəsi (1979).

 

78

İnv.

 № 78

İri tipli təsərrüfat küpünün ağız hissəsi (İnkişaf etmiş orta əsrlər dövrü)

Xaçmaz Borispol (1984).

Küpün boğazı düz olub, ağız hissəsi kənara çox çıxıntılıdır. Ağzın kənar tipləri qabarıq burma-dalğavari naxışla naxışlanmışdır. Ağzının diametri-2,5 sm; ağız çevrəsinin uzunluğu-84,5 sm; boğaz çevrəsinin uzunluğu-53,7 sm; hündürlüyü-12,5 sm.

 

79

İnv.

 № 79

Dən daşı (bütöv). (Antik dövr)

Şamaxı (1979).

Uzunluğu-36 sm; oturacağın eni-14 sm.

80

İnv.

 № 80

Dən daşı (bütöv). (Antik dövr)

Şamaxı (1979).

Uzunluğu-44 sm; oturacağın eni-14 sm.

81

İnv.

 № 81

Dən daşı (bütöv). (Antik dövr)

Bərdə (1985).

Uzunluğu-31 sm; oturacağın eni-13 sm.

82

İnv.

 № 82

Dən daşı (bütöv). (Antik dövr)

Bərdə (1985).

Uzunluğu-40 sm; oturacağın eni-15 sm.

83

İnv.

 № 83

Dən daşı. (Erkən orta əsrlər dövrü)

Bərdə (1985).

Uzunluğu-44 sm; oturacağın eni-13 sm.

84

İnv.

 № 84

Həvəng dəstə dəstəyi (Erkən orta əsrlər dövrü)

Bərdə (1985).

 

85

İnv.

 № 85

Nəlbəki tipli saxsı qab parçası. (İnkişaf etmiş orta əsrlər dövrü)

Şamaxı (1971).

Sabit temperaturda bişirilmişdir. Üzəri tamamilə yaşıl anqobludur.

86

İnv.

 № 86

Kasa tipli kicik həçmli qabın oturacaq hissəsi. (İnkişaf etmiş orta əsrlər dövrü)

Şamaxı (1971).

Parçanın üzərində göy rənglə verilmiş nəbati rəsm mövcuddur. Oturacağı çox kiçikdir. Oturacağın diametri-3 sm.

 

87

İnv.

 № 87

Boşqab tipli qaba məxsus olması ehtimal olunan saxsı parçası. (İnkişaf etmiş orta əsrlər dövrü)

Şamaxı (1971).

Ağ və göy anqobla anqoblanmışdır. Parçanın üzərində göy rənglə verilmiş nəbati rəsm mövcuddur. Gilinin tərkibi narın qum qarışığından ibarət olub, sabit temperaturda bişirilmişdir.

88

İnv.

 № 88

Küp. (Erkən orta əsrlər dövrü)

Şamaxı. Quşçu (1983).

Orta həcmli şarvari gövdəli, dar boğazlı iki qulplu küp. Qulpunun biri qırılmışdır. Küpün boğazı gövdəsindən kəsgin şəkildə ayrılır ki, boğazla gövdənin ayrıldığı yerdə bir ədəd üfiqi cızma düz xətt mövcuddur. Qabın ağız hissəsi qırılmış vəziyyətdədir. Qulpu gövdənin tən ortasına bitişikdir. Gövdənin üzərində üç istiqamətdə ağac rəsmini xatırladan cızma naxış mövcuddur. Əl ilə hazırlanmışdır. Boğaz çevrəsinin uzunluğu-35 sm; gövdə çevrəsinin uzunluğu-19,5 sm; oturacağın diametri-16,5 sm; hündürlüyü-43 sm.

89

İnv.

 № 89

Durna çırağı. (İnkişaf etmiş orta əsrlər dövrü)

Şamaxı Cəmcəmli (1984).

Şarvari gövdəli olan çırağın lüləyi oturacağından 45 dərəcəlik bucaq altında qalxmış şəkildə olub, qırılmış vəziyyətdədir. Olduqca dar olan boğaz hissəsi gövdədən tədricən ayrılır, ağız və boğaz hissəsi qırılmış vəziyyətdədir. Gövdənin yuxarı ətrafı yaşıl anqobla anqoblanmışdır. Oturacağının diametri – 6,8 sm; hündürlüyü-5,2 sm.

 

90

İnv.

№ 90

Küp. (Erkən orta əsrlər dövrü)

Şamaxı. Quşçu (1983).

Orta həcmli şarvari gövdəli, dar boğazlı iki qulplu olub qulplarından biri qırıq vəziyyətdədir. Küpün ensiz boğazı gövdədən tədricən ayrılır ki, boğazla da gövdənin ayrıldığı yerdə bir ədəd üfiqi cızma düz xətt mövcuddur. Qabın ağız hissəsi qırılmış vəziyyətdədir. Küpün qulpu gövdənin tən ortasına bitişik vəziyyətdədir. Gövdənin yuxarı ətrafından aşağıya doğru, ətraf boyu üzərində  bitki rəsmini xatırladan cızma naxışlar var. Əl ilə hazırlanmışdır. Gövdənin yuxarı ətrafında gilin tərkibindən qabarmış formada düyməciklər mövcuddur. Ağız çevrəsinin uzunluğu-32,3 sm; gövdə çevrəsinin uzunluğu-104 sm; oturacağın diametri-12 sm; hündürlüyü-29,5 sm.

91

İnv.

№ 91

Forma verməyən hər hansı bir saxsı qaba aid oturacaq hissə (İnkişaf etmiş orta əsrlər dövrü)

Şamaxı (1986).

Üzəri yaşıl anqobludur. Gilinin tərkibi narın qum qarışığından ibarətdir. Oturacağın aşağı ətrafının üzərində şir rəsmini xatırladan rəsm var. Oturacağın diametri-8,5 sm.

92

İnv.

№ 92

İri təsərrüfat tipli küpün ağız, boğaz və qulp hissəsi (Erkən orta əsrlər dövrü)

Bərdə (1986).

Küpün divar hissəsi qalın olub, gilinin tərkibi iri və xırda qum qarışığından ibarətdir. Ensiz boğaz hissəsinə nəzərən onun şarvari gövdəyə malik olduğunu söyləmək olar. Sünbülvari qabarıq və batıq naxışla bəzədilmiş iri yarımdairəvi qulpu küpün boğazının yuxarı hissəsi ilə gövdəsinin yuxarı ətrafına birləşdirilmişdir. Ağzının kənarı xaricə meyillidir.

93

İnv.

№ 93

Nəlbəki tipli qabın gövdə hissəsi. (İnkişaf etmiş orta əsrlər dövrü)

Şamaxı (1971).

Üzəri göy rəngli anqobla anqoblanmışdır. Qabın çıxıntılı oturacaq hissəsi olduqca qısadır. Gilinin tərkibi narın qum qarışığından ibarət olub, sabit temperaturda bişirilmişdir.

94

İnv.

№ 94

Forma verməyən şüşə qab parçası (İnkişaf etmiş orta əsrlər dövrü)

Şamaxı (1971).

 

95

İnv.

№ 95

Forma verməyən saxsı qab parçası. (Antik dövrü)

Şamaxı 7-ci qazıntı sahəsi (1982).

Üzərində iki paralel batıq-qabarıq üst-üstə sıra ilə cərgələnmiş kimi düyməcik naxışlar və əvvəlkilərinə nisbətən iki ədəd, bir az böyük qabarıq yapışdırma gil düymələr mövcuddur.

96

İnv.

№ 96

Forma verməyən gil qab parçası. (İnkişaf etmiş orta əsrlər dövrü)

Şamaxı (1971).

 

 

 

97

İnv.

№ 97

Şamdan (Çıraq) tipli qab. (İnkişaf etmiş orta əsrlər dövrü)

Şamaxı (1971).

Qab nəlbəki formalı olub, içərisində şam qoymaq üçün, oturacaqdan dik qalxan, içərisi oyuq formalı çıxıntısı var. Şamdanın yan ətrafları qırılmış vəziyyətdədir. Gilinin tərkibi narın qum qarışığından ibarət olub, sabit temperaturda bişiriılmişdir. Şam qoyulan yerinin ağzının diametri-3 sm.

98

İnv.

№ 98

Qazan qulpu. (Erkən orta əsrlər dövrü)

Şamaxı. (1971)

Gilin tərkibi iri qum qarışıqlı olub, rəngi bozumtuldur. Qeyri sabit temperaturda bişirilmişdir. Qulp qaralmış vəziyyətdədir. Quruluşuna görə onun qazan tipli qaba aid olduğu ehtimalını artırır. Qulpun üzəri girintili-çıxıntılı dalğavari naxışla bəzənmişdir. Aşağı ətrafında isə batıq naxışları var. Qulpun uzunluğu-21 sm.

99

İnv.

№ 99

Kuzə tipli qabın ağız və boğazla birlikdə bir hissəsi. (İnkişaf etmiş orta əsrlər dövrü)

Şamaxı. (1971)

Divarları bir qədər qalın olan bu parçanın xaricə çıxıntılı ağız hissəsi boğaza doğru yığılaraq ondan kəskin şəkildə ayrılır. Qabın boğaz hissəsində qırılmış qulpun yeri görünməkdədir. Gilinin tərkibi narın qum qarışığından ibarət olub, sabit temperaturda bişiriılmişdir. Dulus çarxında hazırlanmışdır. Ağız diametri-4,5 sm.

100

İnv.

№ 100

Dərin boşqab parçası. (İnkişaf etmiş orta əsrlər dövrü)

Şamaxı. (1971)

Üzəri şirələnmişdir. Gövdə ağızdan kəskin şəkildə ayrılır. Ağız hissəsinin üzərində 2 paralel düz və onların arasında 1 dalğavari naxışlar mövcuddur. Qabın gövdəsinin içəri hissəsində cızma rəsmlər mövcuddur. Ağızın üzərində gövdə boyu bir-birindən aralı qabarıq çıxıntılar mövcuddur. Şürələnmə zamanı boz, qara və qəhvəyi rənglərdən istifadə olunmuşdur.

101

İnv.

№ 101

Küp. (Erkən orta əsrlər dövrü)

Şamaxı. Udulu (1990).

Şarvari gövdəli olub, dörd qulplu, gen ağızlı, yastı oturacaqlı, orta həcmlidir. Gövdənin tən ortasından qalxan və gövdənin ətrafı boyu bərabər şəkildə paylanan qalın qulplar, onun yuxarı ətrafına birləşmiş şəkildədir. Ağız hissəsi düz vəziyyətdə olub, heç bir çıxıntısı yoxdur. Gövdənin yuxarı hissəsində qabın ətrafı boyu qulpların üzərində yarım dalğavari naxışlar var. Qulpların üzərində şaquli cızma naxışlar var. Gilinin tərkibi narın qum qarışığından ibarət olub, sabit temperaturda bişiriılmişdir. Əl ilə hazırlanmışdır. Gövdənin yuxarı ətrafında gilin tərkibindən qabarmış formada düyməciklər mövcuddur. Ağız diametri-13,5 sm; gövdə çevrəsinin uzunluğu-89 sm; hündürlüyü-21,7 sm.

102

İnv.

№ 102

Bardaq tipli qab.(Erkən orta əsrlər dövrü)

Tovuz. Torpaqqala (1962)

Xaşal gövdəli, ağzı novçalı, tək qulplu, iri ölçülüdür. Qabın gövdəsi boğaza doğru yığılaraq, yerini ensiz dar boğaza, boğaz isə novçalı ağıza verir. Gövdənin yuxarı ətrafından qalxan lentvari qulp, qabın ağzının kənarı ilə birləşir. Gilinin tərkibi narın qum qarışığından ibarət olub, qırmızımtıl rənglidir. Sabit temperaturda bişirilmişdir. Əl ilə hazırlanmışdır. Gövdənin boğaza birləşən hissəsində çərtmə naxışlar var. Boğaz çevrəsinin uzunluğu-21,5 sm; Gövdə çevrəsinin uzunluğu-77,5 sm; Oturacağın diametri-13 sm; Hündürlüyü-33,5 sm.

103

İnv.

№ 103

Durna çırağı. (Erkən orta əsrlər dövrü)

Şamaxı 7-ci qazıntı sahəsi (1982).

Bikonik gövdəli olan çırağın lüləyi oturacaqdan 45 dərəcəlik bucaq altda qalxmış şəkildə olub, qırılmış vəziyyətdədi. Dar olan boğaz hissəsi gövdədən tədricən ayrılır və düz ağızla tamamlanır. Gilinin tərkibi narın qum qarışığından ibarət olub, sarımtıl rənglidir. Sabit temperaturda bişirilmişdir. Əl ilə hazırlanmışdır. Gövdə ilə boğazın birləşdiyi hissədə düzəldilmiş qulpu qırılmışdır. Gövdədən lüləyə keçidi çərtilmiş vəziyyətdədir. Oturacağın diametri-4,5 sm; Hündürlüyü-5 sm.

104

İnv.

№ 104

Dəmir balta. (İnkişaf etmiş orta əsrlər dövrü)

Şamaxı (1971)

Uzunsov tiyəlidir. Deformasiyaya uğramış durumdadır.

105

İnv.

№ 105

Nizə ucluğu. İnkişaf etmiş orta əsrlər dövrü)

Şamaxı (1973)

Yarpaqvari formalı olub, yan tilləri uca doğru getdikcə itiləşir. Sapa keçirmək üçün dəstək hissəsi mövcuddur.

106

İnv.

№ 106

Ərsin. (İnkişaf etmiş orta əsrlər dövrü)

Şamaxı (1974)

107

 

 

İnv.

№ 107

Küp. (Erkən orta əsrlər dövrü)

Şamaxı. Poladlı (1984).

İri həcmli, şarvari gövdəli, iri qulplu, yastı oturacaqlıdır. Gövdə boğaza doğru getdikcə yığılaraq, boğazdan kəskin şəkildə ayrılır. Dik qalxan boğaz, sonda düz ağızla tamamlanır. Qabın gövdədən dik qalxan qalın və iri yarımdairəvi lentvari qulpları ağız hissədən yuxarıya doğru qalxmış vəziyyətdədirlər. Lentvari qulpun üzərində iki ədəd paralel düz xətt və təpə hissəsində 1 ədəd düyməciyi var. Qulplardan biri qırıq vəziyyətdədir. Gövdənin yuxarı ətrafında hər iki qulpun arasında bir ədəd xırda ölçülü asılqan tipli qulp da mövcuddur (biri qırıqdır). Küpün gövdəsində qırığı vardır. Gilinin tərkibi narın qum qarışığından ibarət olub, qırmızımtıl rənglidir. Əl ilə hazırlanmışdır. Ağız diametri-11 sm (10 sm); Ağıza qədər hündürlük-27,5 sm; Qulpla birlikdə hündürlük-33,4 sm; Ağıza çevrəsinin uzunluğu-34,6 sm; Gövdə çevrəsinin uzunluğu-100 sm; Qulpun gövdədən qalxan hündürlüyü-13 sm.

108

İnv.

№ 108

Qəlyan. (İnkişaf etmiş orta əsrlər dövrü)

Şamaxı (1978).

Çubuqsuzdur. Gilinin tərkibi qum qarışığından ibarət olub, sabit temperaturda bişirilmişdir. Rəngi qırmızımtıl rəngdədir. Qəlyan hissəsinin hündürlüyü-4,6 sm; Ağız diametri-2 sm.

109

İnv.

№ 109

Qəlyan. (İnkişaf etmiş orta əsrlər dövrü)

Şamaxı (1978).

Çubuqsuzdur. Çubuq keçirilən hissəsi arxadan qırılmış vəziyyətdədir. Gilinin tərkibi narın qum qarışığından ibarət olub, sabit temperaturda bişirilmişdir. Rəngi qırmızımtıl rəngdədir. Çubuq keçirən hissəsində olduqca zövqlə işlənmiş xırda naxışlar var. Qəlyan hissəsinin hündürlüyü-4 sm; Ağzının diametri-2 sm.

110

İnv.

№ 110

Bardaq. (İnkişaf etmiş orta əsrlər dövrü)

Şamaxı (1976).

Bikonik-şarvari gövdəli, yastı oturacaqlı, ağzı novçalı, tək qulpludur. Gövdədədn boğaza keçid tədricən olub, sonda boğaz öz yerini novçalı ağıza verir. Gövdənin tən ortasından qalxan yarımdairəvi qulp boğazın ağıza keçid hissəsinə birləşmiş şəkildədir. Gilinin tərkibi narın qum qarışığından ibarətdir. Əl ilə hazırlanmışdır. Gövdəsinin yuxarı ətrafında qabın ətrafı boyu basma nöqtəvari naxışlar var. Gövdə çevrəsinin uzunluğu-40,2 sm; Oturacağının diametri-6 sm; Hündürlüyü-17 sm.

111

İnv.

№ 111

Su qabı. (Erkən orta əsrlər dövrü)

Şamaxı. Poladlı (1976).

Armudvari gövdəyə malik, tək qulplu, ensiz boğazlı, ağzı xaricə meyilli, kiçik həcmlidir. Gövdədən ensiz boğaza keçid tədricən olub, ağız hissəsi xaricə doğru az meyllidir. Qulpu və ağız hissəsinin müəyyən qismi qırılmış vəziyyətdədir. Gilinin tərkibi narın qum qarışığından ibarət olub, rəngi qırmızımtıldır, sabit temperaturda bişirilmişdir. Əl ilə hazırlanmışdır. Ağız diametri-5 sm; Gövdə çevrəsinin uzunluğu-32 sm; Oturacağının diametri-6,2; 6,5 sm; Hündürlüyü-12,6 sm.

112

İnv.

№ 112

Su qabı. (Erkən orta əsrlər dövrü)

Şamaxı. Poladlı (1976).

Bikonik gövdəli, tək qulpludur. Qabın boğaz, ağız və qulp hissəsi qırılmış vəziyyətdədir. Gilinin tərkibi narın qum qarışığından ibarət olub, sabit temperaturda bişirilmişdir. Rəngi qırmızımtıl rəngdədir. Əl ilə hazırlanmışdır. Gövdə çevrəsinin uzunluğu-32 sm; Oturacağın diametri 6; 5,5 sm; Hündürlüyü-9,5 sm.

113

İnv.

№ 113

Qulp parçası. (İnkişaf etmiş orta əsrlər dövrü)

Şamaxı 7-ci qazıntı sahəsi (1982).

Üzəri üçbucaq formalı cızma, oyma tipli naxışlarla bəzədilmişdir. Qulpun üzərində tac formalı ortası deşik olan çıxıntı var. Gilinin tərkibi narın qum qarışığından ibarət olub, sabit temperaturda bişirilmişdir. Ağımtıl rənglidir. Əl ilə hazırlanmışdır.

114

İnv.

№ 114

Səhəng, kuzə və ya tipli qablara məxsus ağız tıxacları. (Erkən orta əsrlər dövrü)

Şamaxı(1982).

Tıxaclardan biri sadə formalı, digəri isə mürəkkəb quruluşludur. Hər ikisinin ortasında xırda dəlikləri mövcuddur. Mürəkkəb formalı tıxacın aşağı hissəsində tilli çarxı xatırladan naxışları vardır. Hər ikisinin gilinin tərkibi narın qum qarışığından ibarət olub, sabit temperaturda bişirilmişdir. Ağımtıl rənglidir. Əl ilə hazırlanmışdır.

114

(2)

İnv.

№ 115

Kasa. (Erkən orta əsrlər dövrü)

Şamaxı. Quşçu (1983).

Yarım bikonik formalı olub, iri həcmlidir. Kasanın geniş formalı ağız hissəsi düz olub, gövdəsi xaricə meyillidir. Oturacaq hissəsi yastıdır. Gövdənin ağızla birlikdə bir hissəsi sınıq vəziyyətdədir. Ağız diametri-19,5 sm; Oturacağın diametri-9,5 sm; Hündürlüyü-8 sm.

115

İnv.

№ 116

Duz qabı. (Erkən orta əsrlər dövrü)

Şamaxı. Quşçu (1983).

Kiçik ölçülü olub, olduqca dayaz formalıdır. Qabın ağız hissəsi boyu xırda qabarıq formada gil düymələr düzülmüşdür. Gilinin tərkibi narın qum qarışığından ibarət olub, sabit temperaturda bişirilmişdir. Qırmızımtıl rənglidir. Əl ilə hazırlanmışdır. Ağız diametri-8,8 sm; Gövdə çevrəsinin uzunluğu-28,5 sm; Oturacağın diametri-8 sm.

116

İnv.

№ 117

Kasa tipli qab. (Erkən orta əsrlər dövrü)

Şamaxı. Quşçu (1983)

Gövdəsinin yanları düz, oturacağa doğru isə bikonik forma alaraq, yastı oturacaqla tamamlanır. Qabın ağzının tilləri xaricə az çıxıntılıdır. Gilinin tərkibi narın qum qarışığından ibarət olub, sabit temperaturda bişirilmişdir. Əl ilə hazırlanmışdır. Ağız diametri-12,1 sm; Ağız çevrəsinin uzunluğu-38,2 sm; Gövdə çevrəsinin uzunluğu-42,5 sm; Oturacğaının diametri-7,8 sm; Hündürlüyü-5,4 sm.

117

İnv.

№ 118

Sərnic. (Erkən orta əsrlər dövrü)

Şamaxı. Quşçu (1983).

Şarvari gövdəli, geniş ağızlı, tək qulplu, kiçik ölçülüdür. Sərnicin boğazı ensiz olub, ağız ilə gövdə arasında içəriyə doğru yığılmış vəziyyətdədir. Ağız və gövdənin yuxarı ətrafı qırılmışdır. Ağız hissəsi xaricə doğru az meyillidir. Gövdədən yarımdairəvi qalxan qulp, sərnicin boğaz hissəsi ilə birləşir. Oturacağı yastıdır. Gilinin tərkibi narın qum qarışığından ibarət olub, sabit temperaturda bişirilmişdir. Gilinin rəngi qırmızımtıldır. Əl ilə hazırlanmışdır. Ağız diametri-12 sm; Gövdə çevrəsinin uzunluğu-42,5 sm; Oturacağın diametri-6,5 sm; Hündürlüyü-24,5 sm.

118

İnv.

№ 119

Nəlbəki parçası. (İnkişaf etmiş orta əsrlər dövrü)

Şamaxı. (1974).

Üzəri tünd və açıq yaşıl anqoblu olub, gilin tərkibi narın qum qarışığından ibarətdir. Oturacağı qısadır.

119

İnv.

№ 120

Boşqab. (Erkən orta əsrlər dövrü)

Şamaxı. Udulu. (1988).

Qabın gövdəsi oturacağının dik qalxıb, düz ağızla tamamlanır. Gilinin tərkibi narın qum qarışığından ibarət olub, sabit temperaturda bişirilmişdir. Gilinin rəngi qırmızımtıldır. Əl ilə hazırlanmışdır. Ağız diametri-14,5 sm; Gövdə çevrəsinin uzunluğu-46,5 sm; Oturacağının diametri-14,5 sm; Hündürlüyü-3,5 sm.

120

İnv.

№ 121

Qapaq. (Erkən orta əsrlər)

Şamaxı. Xınsılı (1965).

Üst hissəsindən aşağıya doğru sallanan yanları var. Üzərindəki tutacaq yarımdairəvidi. Əl ilə hazırlanmışdır. Qırığı var. Gilin tərkibi narın qum qarışığından ibarət olub, rəngi açıq qırmızımtıldır.

121

İnv.

№ 122

Dopu. (Erkən orta əsrlər dövrü)

Şamaxı (1967)

Gövdəsi şarvari olub, boğaza keçid tədricidir. Boğaz hissəsi azacıq düz qalxıb, ağızı xaricə doğru meyilli şəkildədir. Meyillənmiş ağızın üzərində çərtmə naxışlar var. Gövdəsinin tən ortasından qalxan iki ədəd kiçik ölçülü yarımdairəvi qulpu var. Qulplardan biri qırılmışdır. Boğaza keçid hissədə qabın gövdəsinin ətrafı boyu üç cərgə böyük və kiçik olmaqla çəpəki, dairəvi natamam çərtmə naxışlar mövcuddur. Gövdədən yarımdairəvi lentvari qalxan qulpu, boğazın yuxarı ətrafına birləşir. Gövdə və qulpların da üzərində adı keçən tip naxışlar mövcuddur. Böyük qulpun gövdəyə birləşən hissədən başlayan buta formalı naxış oturacağa qədər irəliləyir. Ağız diametri- 19 sm; Ağız çevrəsinin uzunluğu- 32,5 sm; Gövdə çevrəsinin uzunluğu- 39 sm; Böyük qulpun uzunluğu- 9 sm; Hündürlüyü- 15,3 sm

122

İnv.

№ 123

Bardaq. (Erkən orta əsrlər dövrü)

Şamaxı 7-ci qazıntı sahəsi (1983).

Gövdəsi bikonik-şarvari, boğazı ensiz, bir ədəd yarımdairəvi lentvari qulpu olub kiçik həcmlidir. Qabın ağız hissəi qırılmış vəziyyətdədir. Gövdənin tən ortasından qalxan qulp, ağızın kənarına birləşir. Ağızı xaricə meyillidir. Gövdə çevrəsinin uzunluğu- 38 sm; Oturacağın diametri- 6 sm; Hündürlüyü- 12,3 sm

123

İnv.

№ 125

(v)

Bardaq. (Erkən ərta əsrlər dövrü)

Şamaxı. Cəmcəmli (1983).

Gövdəsi bikonik, ağzı novçalı, boğazsız, tək qulpludur. Gövdədən ağıza keçid kəskindir. Gövdəsinin yuxarı ətrafında iki ədəd paralel deşmə naxışları mövcuddur. Ağızın müəyyən qismi və qulpu qırılmış vəziyyətdədir. Əl ilə düzəldilmişdir. Boğaz çevrəsinin uzunluğu- 42,3 sm; Gövdə çevrəsinin  uzunluğu- 57 sm; Oturacağaın diametri-7,5 sm; Hündürlüyü-18 sm

124

İnv.

№ 124

(a)

Bardaq. (İnkişaf etmiş orta əsrlər dövrü)

Zərdab. Xanməmmədli (1974)

Gövdəsi az bikonik, boğazı az uzunsov. Ağzı novçalı, tək qulpludur. Gövdədən boğaza keçid tədricəndir. Qalın, yumru, yarımdairəvi qulpu gövdədən qalxaraq qabın ağzının kənarına biorləşir. Gilinin tərkibi narın qum qarışığından ibarətdir. Rəngi narıncıdır. Əl ilə hazırlanmışdı. Boğaz çevrəsinin uzunluğu-22 sm; Gövdə çevrəsinin uzunluğu-55sm; Oturacağı diametri-11 sm; Hündürlüy-24 sm

125

İnv.

№ 125

(b)

Sərnic. (Erkən ərta əsrlər)

Şamaxı. Cəmcəmli (1983).

Gövdəsi bikonik, boğazsız olub, ağzının kənarları xaricə çıxıntılıdır. Oturacağı yastıdır. Qulpu və ağzının müəyyən qismi qırılmış vəziyyətdədir. Üzəri qırmızı rənglə rənglənmişdir. Gilinin tərkibi narın qum qarışığından ibarət olub, sabit temperaturda bişirilmişdir. Əl ilə düzəlmişdir. Ağız diametri-12 sm; Gövdə çevrəsinin uzunluğu- 45 sm; Oturacağın diametri- 7,7 sm; Hündürlüyü- 9,8 sm

126

İnv.

№ 126

Durna çırağı. (Erkən orta əsrlər dövrü)

Şamaxı. Cəmcəmli (1984)

Gövdəsi şarvari olub dar boğazı dik qalxaraq, sonda kənarları xaricə meyilli və çıxıntılı ağızla tamamlanır. Gövdəsinin yuxarı ətrafından qalxan qulpu boğazın ağızla kəsişdiyi yerə birləşir.  Qulpu dairəvidir. Gilinin tərkibi narın qum qarışığından ibarət olub, rəngi qırmızımtıldır. Ağız diametri- 45 sm; Oturacağın diametri- 5,5 sm; Hündürlüyü- 10,5 sm

127

İnv.

№ 127

Bardaq. (Erkən orta əsrlər).

Şamaxı. Cəmcəmli (1986).

Gövdəsi az bikonik, tək qulplu, ağzı ördəkburun formalı olub, kiçik ölçülüdür. Boğaza keçid tədricən olub, sonradan boğaz öz yerini ördəkburun formalı ağıza verir. Yarımdairəvi qulpu gövdənin tən ortasından qalxaraq, boğazının yuxarı ətrafına birləşir. Oturacağı yastıdır. Üzəri qırmızı oxra ilə rənglənmişdir. Ağız hissəsində qırığı var. Gilinin tərkibi narın qum qarışığından ibarət olub, sabit temperaturda bişirilmişdir. Gövdə çevrəsinin uzunluğu- 36 sm; Hündürlüyü- 15,5 sm

128

İnv.

№ 128

(b)

Bardaq. (İnkişaf etmiş orta əsrlər dövrü)

Şamaxı. Cəmcəmli (1986).

Gövdəsi bikonik olub, boğaza keçid tədricəndir. Ağzı novçalıdır. Oturacağı yastıdır. Bikonik gövdədən alxan yarımdairəvi lentvari qulpu boğazın yuxarı ətrafına birləşir. Gilinin tərkibi narın qum qarışığından ibarət olub, sabit temperaturda bişirilmişdir. Gilinin rəngi qırmızımtıldır. Əl ilə hazırlanmışdır. Rekonstruksiya olunmuşdur. Boğaz çevrəsinin uzunluğu- 31 sm; Gövdə çevrəsinin uzunluğu- 48 sm; Oturacağın diametri- 9; 8,5 sm; Hündürlüyü- 20,6 sm

129

İnv.

№ 129

Dopu. (Erkən orta əsrlər)

Xınıslı (1960).

Kiçik həcmli olub, tək qulpludur. Şarvari gövdəli olub, yastı oturcağa malikdir. Boğaza az dik qalxaraq, ağızla tamamlanır. Yarımdairəvi qulpu yuxarıya doğru istiqamətli olub, gövdənin yuxarı ətrafına birləşmişdir. Ağız və boğaz hissənin müəyyən qismləri qırılmış vəziyyətdədir. Əl ilə hazıtrlanmışdır. Gilinin rəngi ağımtıl olub, tərkibi narın qum qarışığından ibarətdir. Gövdə çevrəsinin uzunluğu- 44 sm; oturacağın diametri- 8; 7,5 Sm; Hündürlüyü- 14,6 sm

130

İnv.

№ 130

Bardaq. (Erkən orta əsrlər dövrü)

Şamaxı. Şəhərgah (1975).

Şarvari gövdəli, az uzun boğazlı, gövdədən boğaza keçid tədricəndir. Novçalı ağzının kənarları düzdür. Oturacağı yastıdır. Gövdənin yuxarı ətrafından qalxaraq ağzının kənarına birləşən yarımdairəvi, yumru qulpu rekonstruksiya olunmuşdur. Əl ilə hazırlanmışdır. Boğaz çevrəsinin uzunluğu- 24,5 sm; Gövdə çevrəsinin uzunluğu- 54,5 sm; Oturacağın diametri- 10; 8 sm; Hündürlüyü- 23,5 sm

 

131

İnv.

№ 131

Gül qabı altı. (Erkən orta əsrlər dövrü)

Şamaxı. Xınıslı (1959)

Ortasında bir ədəd dəliyi mövcuddur. Gilinin rəngi ağımtıl olub, tərkibi narın qum qarışığından ibarətdir. Əl ilə düzəldilmişdir. Çevrə uzunluğu- 54 sm; Oturacağın diametri- 15 sm; Hündürlüyü- 3,5 sm

132

İnv.

№ 132

Küzə qabın ağız, boğaz və qulp hissəsi.

(İnkişaf etmiş orta əsrlər dövrü)

Şamaxı 7-ci qazıntı sahəsi. (1982)

Şarvari gövdəli olması ehtimal olunan dar, uzunsov, tək qulplu küzə qabın gövdədən qalxan dar boğazı, getdikcə xaricə doğru genələn ağızla tamamlanır. Ağzının kənarları çıxıntılıdır. Boğazın yuxarı ətrafında paralel düz 5 ədəd cızma naxışı var. Gövdədən qalxan dik qulp, tədricən əyilərək boğazın yuxarı ətrafına birləşdirilmişdir. Gövdənin boğazla birləşən hissəsində boğazın və gövdənin yuxarı ətrafı boyu 5 ədəd paralel dairəvi iç-içə naxışı mövcuddur. Naxışların üzərində cızma-deşmə çarxvari naxış mövcuddur. Qulpun gövdədən qalxan hündürlüyü- 9,8 sm; Boğazın ağızla hündürlüyü-6,8 sm; Ağız diametri -4sm

133

İnv.

№ 133

Tünd yaşıl anqoblu boşqab tipli qabın ağız hissəsi. (İnkişaf etmiş orta əsrlər dövrü)

Şamaxı. (1974)

Ağız hissə gövdədən kəskin şəkildə ayrılır. Ağzın üzərində 4 ədəd dairəvi naxışlar var. Divarları qalındır. Gilinin tərkibi narın qum qarışığından ibarət olub, sabit temperaturda bişirilmişdir.

134

İnv.

№ 134

Forma verməyən şüşə qab parçası. (Erkən orta əsrlər dövrü)

Şamaxı. (1971)

135

İnv.

№ 135

Forma verməyən şüşə qab parçası. (Erkən orta əsrlər dövrü)

Şamaxı. (1971)

136

İnv.

№ 136

Forma verməyən şüşə qab parçası. (Erkən orta əsrlər dövrü)

Şamaxı. (1971)

137

İnv.

№ 137

İri ölçülü təsərrüfat küpünün qapağı. (Erkən orta əsrlər dövrü)

Bərdə. (1985)

Qulp yeri görünməkdədir və qırılmışdır. Diametri- 30 sm; Qalınlığı- 3,2 sm

138

İnv.

№ 138

Əl dən daşı. (Erkən orta əsrlər dövrü)

Bərdə. (1985)

Ortasında bir ədəd dəliyi və qulp keçirmək üçün yeri mövcuddur. Diametri- 36 sm; Orta deşiyinin diametri- 7sm; Qalınlığı- 5 sm

139

İnv.

№ 139

Əl dən daşı. (Erkən orta əsrlər dövrü)

Bərdə. (1985)

Ortasında bir ədəd dəlik yeri mövcuddur. Diametri- 23; 24 sm;  Qalınlığı- 3,8 sm

140

İnv.

№ 140

Bardaq. (Erkən orta əsrlər dövrü)

Şamaxı 7-ci qazıntı sahəsi. (1982)

Az bikonik, şarvari gövdəli, dik düz boğazlı və ağızlı, tək qulpludur. Gövdədən kəskin şəkildə ayrılaraq dik qalxan boğaz sonra düz ağızla tamamlanır. Qalın, yumru, ortası batıq yarımdairəvi qulpu gövdədən qalxaraq qabın boğazının yuxarı ətrafında birləşir. Oturacağı yastıdır. Boğaz hissəi ağızla birlikdə rekonstruksiya olunmuşdur. Boğazla gövdənin birləşdiyi yerdə bir ədəd cızma naxışı var. Gövdə hissəsi qırılmış vəziyyətdədir. Gilinin tərkibi narın qum qarşığından ibarətdir.

141

İnv.

№ 141

Daş balta. (Neolit dövrü)

Padar. (1987)

142

İnv.

№ 142

Daş balta. (Neolit dövrü)

Padar. (1987)

143

İnv.

№ 143

Duz qabı. (Erkən orta əsrlər dövrü)

Şamaxı. (1983)

Yarımbikonik gövdəli olub, oturacağı yastıdır. Əl ilə hazırlanıb. Gilinin rəngi qırmızımtıl olub,narın qum qarışığından ibarətdir. Ağız diametri- 8,5 sm; Ağız çevrəsinin uzunluğu- 27,7 sm; Oturacağın diametri- 5 sm; Hündürlüyü- 3,2 sm

144

İnv.

№ 144

Duz qabı. (Erkən orta əsrlər dövrü)

Şamaxı. (1983)

Yarımbikonik gövdəli olub, oturacağı yastıdır. Gilinin rəngi qırmızımtıl olub, narın qum qarışığından ibarətdir. Ağız diametri- 8,4 sm; Ağız çevrəsinin uzunluğu- 26,5 sm; Oturacağın diametri- 4 sm; Hündürlüyü- 3 sm

145

İnv.

№ 145

Duz qabı. (Erkən orta əsrlər dövrü)

Şamaxı. (1983)

Yarımbikonik gövdəli olub, oturacağı yastıdır. Əl ilə hazırlanmışdır. Gilinin rəngi qırmızımtıl olub, narın qum qarışığından ibarətdir. Ağız diametri- 9 sm; Ağız çevrəsinin uzunluğu- 29 sm; Oturacağın diametri- 3,5 sm; Hündürlüyü- 3,3 sm

146

İnv.

№ 146

Duz qabı. (Erkən orta əsrlər dövrü)

Şamaxı. (1983)

Yarımbikonik gövdəli olub, oturacağı yastıdır. Divarları qalındır. Gilinin rəngi qırmızımtıl olub, narın qum qarışığından ibarətdir. Ağız diametri- 8,3 sm; Ağız çevrəsinin uzunluğu- 27,7 sm; Oturacağın diametri- 4,2 sm; Hündürlüyü- 3,6 sm

147

İnv.

№ 147

Duz qabı. (Erkən orta əsrlər dövrü)

Şamaxı. (1983)

Yarımbikonik gövdəli olub, oturacağı yastıdır. Oturacağından ağıza doğru gövdə yanlara doğru genələn formadadır. Gilinin rəngi qırmızımtıl olub, narın qum qarışığından ibarətdir. Əl ilə hazırlanıb. Ağız diametri- 8 sm; Ağız çevrəsinin uzunluğu- 27 sm; Hündürlüyü- 3,4 sm

148

İnv.

№ 148

Durna çırağı. Erkən orta əsrlər dövrü)

Şamaxı. (1983)

Şarvari gövdəli olub, lüləyi 45 dərəcə altında yuxarıya doğru qalxır. Boğazı ensiz olub, xaricə çıxıntılı ağızla tamamlanır. Lülək, qulp və ağızdan gövdəyə doğru hissəsində qırığı var. Gilinin tərkibi narın qum qarışığından ibarət olub, sabit temperaturda bişirilmişdir. Üzəri hislə örtülmüş vəziyyətdədir. Oturacağı yastıdır. Oturacağın diametri- 4,5; 5 sm; Hündürlüyü-6,5 sm

149

İnv.

№ 149

Durna çırağı. Erkən orta əsrlər dövrü)

Şamaxı. (1983)

Batıq- şarvari gövdəsi ağızla tamamlanır. Lülək, qulp və ağız hissələri qırılmış vəziyyətdədir. Gövdənin lüləklə birləşən hissəsində yuxarıdan cızma ağac rəsmi var. Oturacağın diametri- 4,5; 5 sm; Hündürlüyü- 4,4 sm

150

İnv.

№ 150

Durna çırağı. Eerkən orta əsrlər dövrü)

Şamaxı. (1983)

Batıq-şarvari gövdəli olub lüləyi 450 altında yuxarıya doğru qalxır. Boğazı ensiz olub, xaricə çıxıntılı ağızla tamamlanır. Lülək, qulp və ağızdan gövdəyə doğru hissəsində qırığı var. Gilin rəngi ağımtıl olub, narın qum qarışığından ibarətdir. Lülək hissəsində hisi var. Ağız diametri- 4 sm; Oturacağın diametri- 4,6 sm; Hündürlüyü- 5,5 sm

151

İnv.

№ 151

Təsərrüfat küpü. (Erkən orta əsrlər dövrü)

Şamaxı. Cəmcəmli. (1986)

Şarvari gövdəli, dar boğazlı, gen ağızlı, orta həcmlidir. Küpün gövdəsinin tən ortasında ağızları bir-birinə baxan kiçik ölçülü yarımdairəvi, şaquli formada durmuş qulpları var. Gövdənin yuxarı ətrafından qalxan qulp isə boğazın ağızla kəsişdiyi yerə birləşmiş formadadır. Küpün ağzının kənarları xaricə doğru az meyillidir. Gövdənin aşağı ətrafı oturacağa doğru getdikcə bikonik forma alır. Gövdədən boğaza, boğazdan isə ağıza keçid tədricəndir. Gövdənin üzərində 4 ayrı- ayrı istiqamətlərdən aşağıya doğru hər birində 3 ədəd cızma naxış mövcuddur. Bundan başqa qabın gövdəsinin yuxarı ətrafı boyiu dairəvi şəkildə cızılmış naxış mövcuddur ki, bu cızmanın ağızları gövdənin aşağı ətrafına doğru istiqamət alaraq gövdənin hər iki yanı ilə yenidən dairəvi naxış əmələ gətirməkdədir. Boğaz çevrəsinin uzunluğu- 39 sm; Gövdə çevrəsinin uzunluğu- 107 sm; Oturacağın diametri- 14 sm; Hündürlüyü- 39 sm

152

İnv.

№ 152

Nəlbəki tipli qaba məxsus olması ehtimal olunan saxsı parçası. (İnkişaf etmiş orta əsrlər dövrü)

Şamaxı. (1977)

Üzəri sarı və yaşıl anqobla anqoblanmışdır. Üzərində yarpaq rəsimlərini andıran nəbati rəsmlər mövcuddur. Divar qalınlığı çox nazikdir. Ağzının kənar hissəsi xaricə az meyillidir.

153

İnv.

№ 153

Bardaq. (Erkən orta əsrlər dövrü)

Şamaxı. Udulu. (1985)

Şarvari gövdəli ağzı novçalı olub, tək qulpludur. Qabın tədricən dik qalxmış boğazı gövdədən kəskin şəkildə ayrılaraq sonda bir qədər irəliyə doğru çıxmış novçalı ağızla tamamlanır. Gövdənin yuxarı ətrafından qalxan qısa lentvari qulp boğazın yuxarı ətrafı ilə birləşir. Qabın gövdəsinin qarşı tərəfində bir ədəd nalvari əyilmiş qabarıq naxış mövcuddur. Əl ilə düzəldilmişdir. Boğaz çevrəsinin uzunluğu- 91 sm; Gövdə çevrəsinin uzunluğu- 30,5 sm; Oturacağın diametri- 14,5 sm; Hündürlüyü- 42 sm

154

İnv.

№ 154

Su qabı. (Erkən orta əsrlər dövrü)

Şamaxı. (1979)

Şarvari gövdəli, yastı oturacaqlı olub, dar-uzunsov boğazlıdır. Gövdənin yuxarı qismində boğazın ətrafına dolanmış kimi 3 ədəd paralel dairəvi və çarxvari cızma naxışı var. Boğazı və qulpu rekonstruksiya olunmuşdur. Gövdənin yuxarı ətrafından dik qalxan qulp tədricən boğaza doğru əyilir. Ağız hissəsi qırılmışdır. Əl ilə düzəldilmişdir. Boğaz çevrəsinin uzunluğu- 11 sm; Gövdə çevrəsinin uzunluğu- 60,8 sm; Oturacağın diametri- 12 sm; Hündürlüyü- 23,5 sm

155

İnv.

№ 155

Bardaq. (Erkən orta əsrlər dövrü)

İsmayıllı. Uzunboylar. (1979)

Şarvari gövdəli olub, düz ağızlı tək qulpludur. Qab olduqca kobud düzəldilmişdir. Qabın gövdəsi əyri olub boğaza keçid tədricəndir. Gövdədən qalxan yarımdairəvi yumru qulp bardağın ağız hissəsinə birləşir. Ağız hissəsi xaricə doğru çıxıntılıdır. Boğazla ağız hissəsinin bir qismi qırılmış vəziyyətdədir. Gilinin tərkibi narın qum qarışığndan ibarət olub, rəngi ağımtıldır. Boğaz çevrəsinin uzunluğu- 21 sm; Gövdə çevrəsinin uzunluğu- 52,4 sm; oturacağın diametri- 7; 8 sm; Hündürlüyü- 20 sm

156

İnv.

№ 156

Bardaq. (Erkən orta əsrlər dövrü)

Şamaxı. Qubalı. (1986)

Şarvari gövdəli olub, novçalı ağızlı, tək qulpludur. Gövdədən boğaza keçid tədricidir. Qabın ağız hissəsinin qabaq tərəfi novçalı, arxa tərəfi isə düzdür. Ağızın düz olan hissəsi xaricə doğru az meyillidir. Gövdədən qalxan yarımdairəvi qulp boğaza birləşir. Gilin tərkibi narın qum qarışığından ibarət olub, rəngi qırmızımtıldır. Əl ilə düzəldilmişdir. Boğaz çevrəsinin uzunluğu- 26 sm; Boğaz hündürlüyü-5,5 sm; Gövdə çevrəsinin uzunluğu- 59,5 sm; oturacağın diametri- 8; 8,5 sm; Hündürlüyü- 25,5 sm

157

İnv.

№ 157

Süddan və ya kasa tipli qab. (İnkişaf etmiş orta əsrlər dövrü)

Tovuz. Torpaqqala. (1972)

Kiçik həcmlidir. Qabın gövdəsi basıq bikonik olub, ağız hissəsi düzdür və çox az xaricə doğru çıxıntılıdır. Ağzın üzərində qarşı-qarşıya 2 ədəd xırda çıxıntı mövcuddur. Gövdənin tən ortasından qalxan 2 ədəd lentvari qulp qabın ağzına birləşmiş şəkildədir. Oturacağı qırılmış vəziyyətdədir. Rekonstruksiya olunmuşdur. Ağız diametri- 9,8 sm; Ağız çevrəsinin uzunluğu- 28 sm; Hündürlüyü- 4,9 sm

158

İnv.

№ 158

Bardaq. (Antik dövürlə erkən orta əsrlər dövrünün qovşağı)

İsmayıllı. Nüydü. (1973)

Kiçik həcmli bikonik gövdəli, novçalı ağızlıdır. Gövdədən boğaza keçid tədricəndir. Keçid hissədə qabın boğazının ətrafı boyu basma və cızma düz dairəvi naxışlar mövcuddur. Gövdənin qarşı hissəsinin tən ortasında qabarıq düyməvari çıxıntı var. Yumru yarımdairəvi qulp ağız ilə gövdəni birləşdiri. Gilinin tərkibi narın qum qarışığından ibarət olub, rəngi qırmızımtıldır. Əl ilə düzəldilmişdir. Boğaz çevrəsinin uzunluğu- 21,3 sm; Gövdə çevrəsinin uzunluğu- 41,6 sm; Oturacağın diametri- 6,3 sm; Hündürlüyü- 14 sm

159

İnv.

№ 159

Bardaq. (Erkən orta əsrlər dövrü)

Şamaxı. Quşçu. (1970)

Gövdəsi xaşal düz boğazlı ağzı novçalı olub, bir qulpludur. Gövdənin yuxarı ətrafından qalxan lentvari qulp ağzın kənarına birləşikdir. Ağızdan boğaza doğru 2 şaquli qabarıq naxış var. Əl ilə hazırlanmışdır. Boğaz çevrəsinin uzunluğu- 31 sm; Gövdə çevrəsinin uzunluğu- 78 sm; oturacağın diametri- 17 sm; Hündürlüyü- 30,5 sm

160

İnv.

№ 160

Bardaq. (Erkən orta əsrlər dövrü)

Şamaxı. Cəmcəmli. (1986)

Gövdəsi az bikonik, boğazı az uzunsov, ağzı novçalı olub tək qulpludur. Gövdədən boğaza keçid tədricəndir. Qalın, lentvari, yarımdairəvi qulpu gövdədən qalxaraq qabın ağzının kənarına birləşir. Oturacağı yastıdır. Əl ilə hazırlanıb. Boğaz çevrəsinin uzunluğu-23,4 sm; Gövdə çevrəsinin uzunluğu-40 sm; oturacağın diametri- 6 sm; Hündürlüyü- 16,2 sm

161

İnv.

№ 161

Kasa tipli qab. (Erkən orta əsrlər dövrü)

Şamaxı. Cəmcəmli. (1986)

Gövdəsi bikonik, oturacağı yastı olub, ağzı gövdəsindən tədricən ayrılaraq xaricə doğru meyillidir. Qulpu gövdə ilə qabın ağzının kənarına birləşir. Ağımtıl gilinin tərkibi narın qum qarışığından ibarətdir. Ağız diametri-15,5 sm; Ağız çevrəsinin uzunluğu-50 sm; Gövdə çevrəsinin uzunluğu-42 sm; oturacağın diametri-6,5; 7 sm; Hündürlüyü- 5,8 sm

162

İnv.

№ 162

Saxsı qab gövdəsinin bir hissəsi.

Yanar dağ ərazisi

Açıq çəhrayı rəngli iri həcmli, qalın divarlıdır. Divarının qalınlığı 1 sm

163

İnv.

№ 163

Saxsı qab oturacağının gövdəyə bitişik hissəsinin qırığı.

Yanar dağ ərazisi

Açıq çəhrayı rəngli, oturacağı yastı, gövdəsi yuxarıya doğru genişlənən, orta həcmlidir. Divarının qalınlığı 0,5 sm

164

İnv.

№ 164

Saxsı qab qulpunun bir hissəsi.

Yanar dağ ərazisi

Açıq çəhrayı rəngli, orta həcmli qulpu qeyri-simmetrikdir. Divarının qalınlığı 2sm.

165

İnv.

№ 165

Saxsı qab oturacağının bir hissəsi.

Yanar dağ ərazisi

Açıq çəhrayı rəngli, orta həcmli, qalın divarlı. Divarının qalınlığı 1 sm.

166

İnv.

№ 166

Saxsı qab boğazının bir hissəsi.

Yanar dağ ərazisi

Açıq çəhrayı rəngli, orta həcmli nazik divarlıdır. Divarının qalınlığı 0,7 sm

167

İnv.

№ 167

Saxsı qab oturacağının gövdəyə bitişik hissəsinin qırığı.

Yanar dağ ərazisi

Açıq çəhrayı rəngli, oturacağı yastı,orta həcmli, qalın divarlıdır.

168

İnv.

№ 168

Saxsı qab gövdəsinin oturacağa bitişik aşağı hissəsinin yastı qırığı.

Yanar dağ ərazisi

Açıq çəhrayı rəngli, orta həcmlidir. Divarının qalınlığı 0,5 sm

169

İnv.

№ 169

Yastı saxsı qab gövdəsinin oturacağının bir hissəsi.

Yanar dağ ərazisi

Tünd qırmızı rəngli, qalin divarlıdır. Divarının qalınlığı 1 sm.

170

İnv.

№ 170

Saxsı qab gövdəsinin bir hissəsi.

Yanar dağ ərazisi

Açıq çəhrayi rəngli, qalın divarlıdır. Divarının qalınlığı 0,8 sm

171

İnv.

№ 171

Kiçik həcmli qab qulpunun bir hissəsi.

Yanar dağ ərazisi

Açıq çəhrayi rəngli, formaca boruvaridir. Diametri 1,5 sm

172

İnv.

№ 172

Duzqabı tipli saxsı qab gövdəsinin bir hissəsi.

Yanar dağ ərazisi

Açıq çəhrayi rəngli, kiçik həcmli, nazik divarlıdır. Divarının qalınlığı 0,5 sm

173

İnv.

№ 173

Qab ağzının bir hissəsi.

Yanar dağ ərazisi

Narıncı rəngli, alçaq boğazlı kiçik həcmli, nazik divarlıdır. Ağız kənarı düzdür, azacıq kənara qatlanır. Divarının qalınlığı 0,3 sm

174

İnv.

№ 174

Saxsı qab ağzının bir hissəsi.

Yanar dağ ərazisi

Tünd çəhrayi rəngli, qalın divarlı, geniş ağızlıdır. Üzərində qırmızı boya izləri vardır. Divarının qalınlığı 1 sm

175

İnv.

№ 175

Saxsı qab qulpunun bir hissəsi.

Yanar dağ ərazisi

Açıq çəhrayi rəngli, formaca qövsvari, kiçik həcmlidir. Diametri 1,3 sm

176

İnv.

№ 176

Saxsı qab gövdəsinin bir hissəsi.

Yanar dağ ərazisi

Kəsiklərdən içərisinin bişirilmədən bir qədər qaraldığı izlənilir. İçərisində dulus çarxının izləri görünür. Qabın gövdəsinin yuxarıya doğru genişlənməsi hiss olunur. Qalın divarlıdır.

Ölçüləri 9,5 x 7 sm, divarının qalınlığı 1sm-dır.

177

İnv.

№ 177

Saxsı qab divarlarının bir hissəsi.

Yanar dağ ərazisi

Üzərində qabarıq zəncirvari naxışlı, nazik divarlıdır. Ölçüləri 6,4 x 6,7 sm, divarının qalınlığı 0,5 sm

178

İnv.

№ 178

Saxsı küpənin gövdəyə bitişik oturacağının bir hissəsi.

Yanar dağ ərazisi

Orta həcmli, qalın divarlıdır. Ölçüləri 7 x3,5 sm, divarının qalınlığı 0,8 sm

179

İnv.

№ 179

İri həcmli saxsı küpə qulpunun bir hissəsi.

Yanar dağ ərazisi

Ölçüləri 8,4 x 3,7 sm. Qalınlığı 1,7 sm

180

İnv.

№ 180

Saxsı qabın ağız hissəsinin qırığı.

Yanar dağ ərazisi

Ağzı köbəli, nazik həcmlidir. Ölçüləri 2,5 x 2,7 sm. Divarın qalınlığı 0,3 sm

181

İnv.

№ 181

Küpə tipli saxsı qabın oturacaq hissəsi.

Yanar dağ ərazisi

Oturacağı yastıdır. Ölçüləri 6,5 x 5,5 sm. Divarının qalınlığı 1 sm.

182

İnv.

№ 182

Saxsı qab gövdəsinin boğaza yaxın hissəsinin qırığı.

Yanar dağ ərazisi

Ölçüləri 6,7x5 sm. Divarının qalınlığı 0,8 sm

183

İnv.

№ 183

Saxsı qab oturacağının gövdəyə bitişik bir hissəsi.

Yanar dağ ərazisi

Duzqabı tipli, kiçik həcmli, qalın divarlıdır. Qabın oturacağı yastıdır. Gövdəsi oturacaqdan yuxarıya doğru bucaq altında genişlənir. Geniş ağızlı olması ehtimal edilir.

Ölçüləri 4,7x4,9 sm. Divarının qalınlığı 1 sm.

184

İnv.

№ 184

Saxsı qab qulpunun gövdəyə bitişik hissəsinin qırığı.

Yanar dağ ərazisi

Ölçüləri 4,4x4,5 sm. Divarının qalınlığı 1,5 sm

185

İnv.

№ 185

Saxsı qabın oturacağının gövdəyə bitişik hissəsinin qırığı.

Yanar dağ ərazisi

Oturacağının kənarları köbəli, kiçik həcmlidir. Ölçüləri 5,5 sm. Divarının qalınlığı 0,7 sm

186

İnv.

№ 186

Kiçik həcmli saxsı qabın ağız hissəsinin qırığı.

Yanar dağ ərazisi

Qabın ağız hissəsində zəncirvari naxışları olan iki paralel zolaqlar vardır. Ölçüləri 2,5x4 sm, divarının qalınlığı 0,5 sm

187

İnv.

№ 187

Miniatür saxsı qabın ağız hissəsinin qırığı.

Yanar dağ ərazisi

Ağzının kənarı qalın köbəlidir. Ölçüləri 2x2 sm, divarının qalınlığı 0,2 sm

188

İnv.

№ 188

Saxsı qabın oturacağının gövdəyə bitişik hissəsinin qırığı.

Yanar dağ ərazisi

Qalın divarlı, oturacağı yastı, orta həcmlidir. Ölçüləri 8,7x6,8 sm.

Oturacağının diametri 9 sm

189

İnv.

№ 189

Saxsı qabın gövdə hissəsinin qırığı.

Yanar dağ ərazisi

Narıncı rəngli, səthi hər iki tərəfdən məsaməli, orta həcmlidir. Ölçüləri 10x6,7 sm. Divarının qalınlığı 0,5 sm

190

İnv.

№ 190

Saxsı qabın gövdəsinin bir hissəsinin qırığı.

Yanar dağ ərazisi

Üst səthi hamar, nazik divarlıdır. Ölçüləri 5x3,5 sm. Divarının qalınlığı 0,5 sm

191

İnv.

№ 191

Saxsı qabın gövdə hissəsinin qırığı.

Yanar dağ ərazisi

Səthi hər iki tərəfdən məsaməli, narıncı rəngli, orta həcmli, nazik divarlıdır. Ölçüləri 7x6,3 sm. Divarının qalınlığı 0,6 sm

192

İnv.

№ 192

Saxsı qab gövdəsinin qırığının bir hissəsi.

Yanar dağ ərazisi

Səthi hər iki tərəfdən hamardır. Ölçüləri 4,2 x3 sm. Divarının qalınlığı 0,7 sm

193

İnv.

№ 193

Saxsı qab gövdəsinin bir hissəsi.

Yanar dağ ərazisi

İçərisi çəhrayı, çöldən sarımtıl rəngli, şar şəkilli, orta həcmlidir. Ölçüləri  6x5,3 sm. Divarının qalınlığı 0,5 sm

194

İnv.

№ 194

Saxsı qab gövdəsinin bir hissəsi.

Yanar dağ ərazisi

Səthi hamar, kiçik həcmlidir. Ölçüləri 4,5x3,7 sm. Divarının qalınlığı 0,6 sm

195

İnv.

№ 195

Kiçik həcmli saxsı qab gövdəsinin qırığı.

Yanar dağ ərazisi

Ölçüləri 4,4x2,3 sm. Divarının qalınlığı 0,8 sm

196

İnv.

№ 196

Kiçik həcmli saxsı qab gövdəsinin bir qırığı.

Yanar dağ ərazisi

Üzərindən nöqtələrlə doldurulmuş nazik cızma xətt keçən, nazik divarlıdır. Ölçüləri 4,5x3,2 sm. Divarının qalınlığı 0,4 sm

197

İnv.

№ 197

Kiçik həcmli qab gövdəsinin bir hissəsi.

Yanar dağ ərazisi

 Səthi hər iki tərəfdən hamardır. Ölçüləri 3,5x1,5 sm. Divarının qalınlığı 0,7 sm

198

İnv.

№ 198

Saxsı qabın gövdə hissəsindən ibarət fraqment.

Yanar dağ ərazisi 2012

Qırmızı rəngli, nazik divarlı və keyfiyyətli bişirilmişdir. Üfiqi və şaquli istiqamətdə daraqlanma üsulu ilə naxışlanmışdır. İçəri hissəsində dulus çarxının izləri hiss olunur.

199

İnv.

№ 199

Saxsı qabın ağız və çiyin hissəsindən fraqment.

Yanar dağ ərazisi 2012

Açıq qırmızı rəngli, yaxşı bişirilimişdir. Çiyin hissəsində məməcik şəkilli çıxıntı naxış vardır. Çiyin hissəsi üfiqi istiqamətdə üç dalğavari xətlə əhatələnmişdir.

200

İnv.

№ 200

Saxsı qabın hissələri.

Yanar dağ ərazisi 2012

Boz rəngli qum qarışıq gillə bişirilmişdir. Üzərində qabarıq çıxıntı vardır.Çıxıntının üzəri isə paralel köndələn kəsmələrlə naxışlanmışdır.

201

İnv.

№ 201

Kiçik həcmli küpə fraqmenti.

Yanar dağ ərazisi 2012

Açıq-qırmızı rəngli, üzəri yaxşı cilalanaraq anqoblanmış və şirlənmişdir. Yəqin ki, ya gövdə, ya da oturacaq hissəni əks etdirir. Marqans üstündən şir çəkildiyindən çox keyfiyyətli qalmışdır.

202

İnv.

№ 202

Oturacaq fraqmenti.

Yanar dağ ərazisi 2015

Gili təmiz olub, açıq narıncı rəngdədir. Xarici səthində dairələrdən ibarət qəhvəyi və tünd göy rəngdə çəkilmiş naxışın qalıqları qalmaqdadır. Yaşımtıl şirələnmişdir.

203

İnv.

№ 203

Şirli qab fraqmenti.

Yanar dağ ərazisi 2015

Gili təmiz olub, açıq narıncı rəngdədir. Ağ rəngdə fon üzərində nəbati və zoomorf naxışlar çəkilmişdir. Qəhvəyi, yaşıl rəngdə şirələrdən istifadə edilib.

204

İnv.

№ 204

Oturacaq fraqmenti.

Yanar dağ ərazisi 2015

Gili təmiz olub, açıq narıncı rəngdədir. Daxili səthinə açıq sarı rəngdə anqob çəkilib və şirələnibdir.

205

İnv.

№ 205

Qulp fraqmenti.

Yanar dağ ərazisi 2015

Gili təmiz olub, narıncı rəngdədir. Xarici səthi tünd şabalıdı, daxili səthi isə ağ rəngdə anqoblasnıb və şirələnib. Fraqment çox nəfis hazırlanmışdır.

206

İnv.

№ 206

Gil çıraq fraqmenti.

Yanar dağ ərazisi 2015

Gili təmiz olub, tünd narıncı rəngdədir. Ağız, qulp və boğaz hissəsi qırılmışdır, yalnız gövdə hissəsi salamat qalıb. Fraqmentin xarici səthi tünd qəhvəyi rəngdə anqoblanıb və şirələnmişdir.

207

İnv.

№ 207

Oturacaq fraqmenti.

Yanar dağ ərazisi 2015

Gili təmiz olub, tünd narıncı rəngdədir. Çarxda hazırlanıb, səthində hər hansı anqob və şir izinə təsadüf olunmur.

208

İnv.

№ 208

Qulp fraqmenti.

Yanar dağ ərazisi 2015

Gili təmiz olub, tünd narıncı rəngdədir. Çarxda hazırlanıb, səthində hər hansı anqob və şir izinə təsadüf olunmur.

209

İnv.

№ 209

Küpün ağız kənarından fraqment.

Yanar dağ ərazisi 2015

Gili təmiz olub, tünd narıncı rəngdədir. Çarxda hazırlanıb, səthində hər hansı anqob və şir izinə təsadüf olunmur.

210

İnv.

№ 210

Gil çıraq fraqmenti.

Yanar dağ ərazisi 2015

Gili təmiz olub, tünd narıncı rəngdədir. Qulp və boğaz hissəsinin üst tərəfi qırılmışdır. Ağız hissəsinin bir qismi və gövdə hissəsi salamat qalıb. Fraqmentin xarici səthi tünd qəhvəyi rəngdə anqoblanıb və şirələnmişdir.

211

İnv.

№ 211

Gil çıraq  fraqmenti.

Yanar dağ ərazisi 2015

Gili təmiz olub, tünd narıncı rəngdədir. Qulp və boğaz hissəsinin üst tərəfi qırılmışdır. Ağız hissəsinin bir qismi və gövdə hissəsi salamat qalıb. Fraqmentin xarici səthi tünd qəhvəyi rəngdə anqoblanıb və şirələnmişdir.

212

İnv.

№ 212

Oturacaq fraqmenti.

Yanar dağ ərazisi 2015

Gili təmiz olub, açıq narıncı rəngdədir. Xarici və daxili səthləri qəhvəyi, sarı və yaşıl rəngli anqoblanaraq, şirələnmişdir. Daxili səthində nəbati və həndəsi naxışın qalıqları var.

213

İnv.

№ 213

Oturacaq fraqmenti.

Yanar dağ ərazisi 2015

Gili təmiz olub, açıq narıncı rəngdədir. Xarici və daxili səthləri qəhvəyi, sarı və yaşıl rəngli anqoblanaraq, şirələnmişdir. Daxili səthində nəbati və həndəsi naxışın qalıqları var.

214

İnv.

№ 214

Formasız fraqment.

Yanar dağ ərazisi 2015

Gili təmiz olub, tünd narıncı rəngdədir. Çarxda hazırlanıb. Xarici səthi gili rəngdə olub, sadədir. Daxili səthi tünd qəhvəyi rəngdə anqoblanaraq şirələnmişdir.

215

İnv.

№ 215

Gil qab oturacağı.

Yanar dağ ərazisi 2015

Gili təmiz olub, tünd narıncı rəngdədir. Çarxda hazırlanıb, səthində hər hansı anqob və şir izinə təsadüf olunmur. Hündürlüyü 22 sm, oturacağının diametri 44 sm.

216

İnv.

№ 216

Mis səhəng

 

Hündürlüyü 55 sm, ağzının diametri 9 sm, gövdə çevrəsinin uzunluğu 86 sm.

217

İnv.

№ 217

Mis qazan

 

Hündürlüyü 12 sm, ağzının diametri 21 sm, gövdə çevrəsinin uzunluğu 78 sm.

218

İnv.

№ 218

Mis kəfgir

Uzunluğu 37 sm, ağzının diametri 22 sm.

219

İnv.

№ 219

Mis cəm

Hündürlüyü 9,4 sm, ağzının diametri 15 sm, oturacağının diametri 9,5 sm.

220

İnv.

№ 220

Mis cəm

Hündürlüyü 2,5 sm, ağzının diametri 7 sm, gövdə çevrəsinin uzunluğu 52 sm.

221

İnv.

№ 221

Naxışlı şamdan

Hündürlüyü 14 sm, ağzının diametri 5 sm, oturacağının diametri 15 sm.

222

İnv.

№ 222

Göy qaşlı dolça

Hündürlüyü 19 sm, ağzının diametri 6 sm, oturacağının diametri 13 sm.

223

İnv.

№ 223

Fil sümüyündən həvə

Uzunluğu 12 sm.

224

İnv.

№ 224

Fil sümüyündən həvə

Uzunluğu 7 sm.

225

İnv.

№ 225

Fil sümüyündən həvə

Uzunluğu 7,5 sm.

226

İnv.

№ 226

Şirəli küp

Hündürlüyü 31 sm, ağzının diametri 12,5 sm, gövdə çevrəsinin uzunluğu 83 sm.

227

İnv.

№ 227

Şirəli küp

Hündürlüyü 31 sm, ağzının diametri 12 sm, gövdə çevrəsinin uzunluğu 81 sm.

228

İnv.

№ 228

Üzəri yaşıl naxışlı dolça

Hündürlüyü 9,6 sm, ağzının diametri 5 sm, gövdə çevrəsinin uzunluğu 20 sm.

229

İnv.

№ 229

İki qulplu dolça

Hündürlüyü 25 sm, ağzının diametri 11 sm, gövdə çevrəsinin uzunluğu 51 sm.

230

İnv.

№ 230

Böyük dolça

Hündürlüyü 33 sm, ağzının diametri 15 sm, gövdə çevrəsinin uzunluğu 61 sm.

231

İnv.

№ 231

Su qabı

Hündürlüyü 28 sm, ağzının diametri 5 sm, gövdə çevrəsinin uzunluğu 49 sm.

232

İnv.

№ 232

Qara rənglə şirələnmiş saxsı su qabı

Hündürlüyü 19 sm, ağzının diametri 9 sm, gövdə çevrəsinin uzunluğu 51 sm.

233

İnv.

№ 233

Piti qabı

Hündürlüyü 13 sm, ağzının diametri 9 sm, gövdə çevrəsinin uzunluğu 30 sm.

234

İnv.

№ 234

Durna çırağı

Hündürlüyü 6,5 sm, ağzının diametri 2 sm, gövdəsinin uzunluğu 10 sm.

235

İnv.

№ 235

Bir qulplu balaca qab

Hündürlüyü 7 sm, ağzının diametri 6 sm, gövdə çevrəsinin uzunluğu 34 sm.

236

İnv.

№ 236

Qırıq balaca küpə

Hündürlüyü 13 sm, ağzınınm diametri 9 sm.

237

İnv.

№ 237

Təndir

Hündürlüyü 65 sm, ağzının diametri 82 sm, gövdə çevrəsinin uzunluğu 52 sm.

238

İnv.

№ 238

Təndir

Hündürlüyü 60 sm, ağzının diametri 66 sm, gövdə çevrəsinin uzunluğu 52 sm.

239

İnv.

№ 239

Dəyirman daşı

Ortasında bir ədəd dəlik yeri mövcuddur. Diametri 53 sm, çevrəsinin uzunluğu 147 sm, qalınlığı 10 sm.

240

İnv.

№ 240

Daş navalça

Uzunluğu 69 sm, eni 30 sm, ağız hissəsinin eni 16 sm, qalınlığı 16 sm.

241

İnv.

№ 241

Daş su novu

Uzunluğu 55 sm, ağız hissəsinin eni 16 sm, qalınlığı 18 sm.

242

İnv.

№ 242

Heyvan bağlanılması üçün daş halqa

Uzunluğu 66,5 sm, eni 33 sm, qalınlığı 10 sm, halqasının diametri 8 sm.

243

İnv.

№ 243

Heyvan bağlanılması üçün daş halqa

Uzunluğu 51 sm, eni 32 sm, qalınlığı 14 sm, halqasının diametri 6 sm.

244

İnv.

№ 244

Heyvan bağlanılması üçün daş halqa

Uzunluğu 49 sm, eni 31 sm, qalınlığı 13 sm, halqasının diametri 9 sm.

245

İnv.

№ 245

Heyvan bağlanılması üçün kiçik daş halqa

Uzunluğu 21 sm, eni 16 sm, qalınlığı 12 sm, halqasının diametri 8,5 sm.

246

İnv.

№ 246

Ərəb yazılı qəbir daşı

Hündürlüyü 48 sm, eni 27 sm, qalınlığı 6 sm.

247

İnv.

№ 247

Günəş və od şəkilli qəbir daşı

Hündürlüyü 62 sm, eni 36 sm, qalınlığı 13 sm,

248

İnv.

№ 248

Daşdan yonulmuş kiçik su qabı

Hündürlüyü 24 sm, ağzının eni 31 sm.

249

İnv.

№ 249

Yaşıl rəngli daş parçası 

Uzunluğu 13 sm, divarının qalınlığı 6 sm.

250

İnv.

№ 250

Yaşıl rəngli daş parçası 

Uzunluğu 13,5 sm, divarının qalınlığı 7 sm.

251

İnv.

№ 251

Qırməki vadisindən götürülmüş atmosfer təzyiqlərinə məruz qalmış qaya parçaları

252

İnv.

№ 252

Dövrü kərpic

Uzunluğu 24 sm, eni 17 sm, qalınlığı 8,5 sm.

253

İnv.

№ 253

Daş kitabə

Uzunluğu 112 sm, eni 31 sm, qalınlığı 15,5 sm.

254

İnv.

№ 254

Dəyirman daşları

Diametri 112 sm, çevrəsinin uzunluğu 390 sm.

255

İnv.

№ 255

Dəyirman daşları

Diametri 118 sm, çevrəsinin uzunluğu 380 sm.

256

İnv.

№ 256

Dəyirman daşları

Diametri 145 sm, çevrəsinin uzunluğu 480 sm.

257

İnv.

№ 257

Daş axur (dəlikli)

Uzunluğu 161 sm, eni 71 sm, hündürlüyü 28 sm.

258

İnv.

№ 258

Daş axur

Uzunluğu 142 sm, eni 57,5 sm, hündürlüyü 34 sm.

259

İnv.

№ 259

Üzüm əzmək üçün tiyan

Uzunluğu 190 sm, eni 115 sm, hündürlüyü 56 sm.

260

İnv.

№ 260

Daşdan yonulmuş su çəni

Uzunluğu 115 sm, eni 60 sm, hündürlüyü 58 sm.

261

İnv.

№ 261

Cəhrə

Oturacağının eni 27-33 sm, hündürlüyü 47sm, çarxının diametri 36 sm.

262

İnv.

№ 262

Yun əyirmək üçün daraq

Hündürlüyü 36 sm, oturacağının eni 14 sm, oturacağın uzunluğu 48 sm.

263

İnv.

№ 263

Ox və yay

Oxun uzunluğu 75 sm, yayın uzunluğu 140 sm.

264

İnv.

№ 264

Xalça hissəsi

Uzunluğu 131 sm, eni 122 sm.

265

İnv.

№ 265

Sandıq üstü

Uzunluğu 150 sm, eni 113 sm.

266

İnv.

№ 266

İpək kalağayı saçaqlı

Uzunluğu 150 sm, eni 140 sm

267

İnv.

№ 267

İpək kalağayı göy rəngdə buta naxışlı

Uzunluğu 160 sm, eni 160 sm,

 

268

İnv.

№ 268

Araba

Uzunluğu 212 sm, eni 117 sm, hündürlüyü 116 sm.

269

İnv.

№ 269

Araba çarxı

Diametri 100 sm, çevrəsinin uzunluğu 322 sm.

270

İnv.

№ 270

Arabanın dəmir oxu

Uzunluğu 167 sm.

 

facebook
twitter
>
ƏLAQƏ
info@yanardag.az
malik.f@yanardag.az
azad.e@yanardag.az
(012) 340 45 47
(012) 408-50-91
Məmmədli kəndi, Abşeron rayonu